– Czerniak błony naczyniowej oka jest najczęstszym pierwotnym nowotworem złośliwym gałki ocznej u osób dorosłych, choć jednocześnie należy do chorób rzadkich – wskazuje prof. Agnieszka Kamińska, kierownik Katedry Okulistyki Collegium MedicumUKSW, ordynator Oddziału Okulistycznego w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym w Warszawie, wojewódzki konsultant w dziedzinie okulistyki dla województwa mazowieckiego. – W Polsce rozpoznaje się około 300–400 nowych przypadków rocznie. Błona naczyniowa składa się z trzech części: tęczówki, ciała rzęskowego i naczyniówki. Najczęściej nowotwór rozwija się właśnie w naczyniówce położonej w tylnej części oka.

We wczesnym stadium czerniak często przebiega bezobjawowo i bywa wykrywany przypadkiem w trakcie rutynowego badania okulistycznego. Jeśli pojawią się objawy, są to:

• pogorszenie ostrości wzroku,
• błyski lub mroczki przed oczami,
• ubytki w polu widzenia,
• zniekształcenia obrazu,
• rzadziej ból oka lub widoczna zmiana w obrębie tęczówki,

Każda nagła zmiana wymaga pilnej konsultacji okulistycznej.

Jak się chronić?

Warto zadbać o to, by nasze okulary przeciwsłoneczne były naprawdę dobrej jakości – to znaczy, by zapewniały pełną ochronę przeciw promieniowaniu UV-A i UV-B. Jak podkreśla prof. Agnieszka Kamińska, jest to ważny element profilaktyki. Badania sugerują, że promieniowanie UV może odgrywać pewną rolę w rozwoju tej choroby, obok takich czynników jak jasna tęczówka, jasna karnacja, wiek czy długotrwała ekspozycja zawodowa lub środowiskowa na promieniowanie słoneczne.

Sposób leczenia

W wielu przypadkach możliwe jest leczenie oszczędzające gałkę oczną. Sposób leczenia zależy od wielkości i umiejscowienia guza oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. – Najczęściej stosowaną metodą jest brachyterapia polegająca na czasowym przyszyciu do ściany gałki ocznej specjalnej płytki promieniotwórczej, która precyzyjnie napromienia guz – tłumaczy prof. Agnieszka Kamińska. – W wybranych przypadkach wykorzystuje się również protonoterapię lub inne metody radioterapii.

Usunięcie gałki ocznej może być konieczne dopiero wtedy, kiedy guz jest bardzo duży lub leczenie oszczędzające nie jest już możliwe. 

Ostateczny efekt leczenia zależy przede wszystkim od wielkości i lokalizacji guza oraz od momentu jego wykrycia. Im wcześniej choroba zostanie rozpoznana, tym większe są możliwości zastosowania leczenia oszczędzającego. – Dlatego tak istotne są regularne badania okulistyczne i szybka diagnostyka w przypadku pojawienia się niepokojących objawów – podkreśla pani profesor.

Podstawą profilaktyki są regularne badania obejmujące:

• ocenę ostrości wzroku,
• pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego,
• biomikroskopię przedniego odcinka oka,
• badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy,
• ultrasonografię gałki ocznej (USG),
• optyczną koherentną tomografię (OCT) – gdy istnieją wskazania.

– Wczesne wykrycie czerniaka oka zwiększa szanse na skuteczne leczenie i zachowanie widzenia – zaznacza prof. Agnieszka Kamińska. – Dlatego regularne kontrole okulistyczne powinny być stałym elementem profilaktyki u dorosłych. 

Dobry wzrok Mazowszan

Do profilaktyki w zakresie chorób oczu zachęca także samorząd województwa mazowieckiego. W tym roku już po raz trzeci jest realizowany program „Dobry wzrok Mazowszan”, w ramach którego można bezpłatnie skorzystać z badań przesiewowych pod okiem specjalistów.  

– Badania wykonane z użyciem nowoczesnego sprzętu pozwalają na wykrycie wielu chorób, w tym nowotworów narządu wzroku. Wśród nich jest czerniak, na którego coraz częściej chorują także mieszkańcy Mazowsza. Mamy nadzieję, że badania pomogą uratować czyjeś życie. W tym roku w ramach program „Dobry wzrok Mazowszan” zaplanowaliśmy w sumie osiem spotkań na terenie całego regionu. Przed nami jeszcze cztery – mówi marszałek Adam Struzik. 

Akcja „Dobry wzrok Mazowszan” jest skierowana do wszystkich dorosłych mieszkańców Mazowsza. Badania są wykonywane przez kadrę Oddziału Okulistyki Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie. Placówka użycza też najwyższej klasy sprzęt medyczny.

W tym roku swój wzrok będzie jeszcze można sprawdzić: 19 września w Garwolinie, 17 października w Jońcu, 14 listopada w Łącku i 28 listopada w Szydłowcu. 

Nowe przepisy wejdą w życie 18 września 2026 r., w święto św. Stanisława Kostki – podaje serwis ekai.pl. Są konsekwencją decyzji papieża Franciszka, który w 2021 r. ustanowił świecką posługę katechisty w Kościele katolickim.

Katechista to nie nauczyciel religii

Kluczowe jest rozróżnienie dwóch funkcji. Katechista nie będzie nową nazwą katechety prowadzącego lekcje religii w szkole. To stała posługa kościelna, powierzana odpowiednio przygotowanej osobie świeckiej.

Mogą ją otrzymać zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Kandydat musi mieć co najmniej 25 lat, być bierzmowany i cieszyć się dobrą opinią duszpasterzy oraz wiernych świeckich. KEP wymaga także odpowiedniej dojrzałości, solidności oraz umiejętności współpracy z innymi.

Samo zgłoszenie się nie wystarczy. Kandydaci mają przejść formację obejmującą cztery obszary: ludzki, intelektualny, duchowy i praktyczny. W programie znajdą się m.in. Biblia, liturgia, teologia, katechetyka, pedagogika i psychologia. Przewidziano również przygotowanie dotyczące ochrony małoletnich.

Od chrztu po przygotowanie do małżeństwa

Lista zadań katechistów jest szeroka. Na zlecenie proboszcza będą mogli m.in. przygotowywać rodziców i chrzestnych do chrztu dzieci, pomagać w przygotowaniu katechumenów, dzieci i młodzieży do sakramentów oraz prowadzić katechezę przedmałżeńską, rodzinną i katechezę dorosłych.

Mogą również prowadzić grupy i inicjatywy ewangelizacyjne oraz współorganizować nabożeństwa. KEP przewidział nawet działalność w internecie – katechiści będą mogli animować i współprowadzić duszpasterstwo w sieci.

Ich zadaniem może być także towarzyszenie osobom przeżywającym kryzys wiary, chorym, ludziom w żałobie czy znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.

Mają docierać także do tych, którzy odeszli od Kościoła

Szczególnie interesujący jest zapis dotyczący osób, które przestały praktykować albo zerwały więź z Kościołem. Katechiści będą mogli angażować się w inicjatywy adresowane do osób niepraktykujących, niewierzących oraz tych, które dokonały apostazji. Przewidziano także udział w dialogu ekumenicznym i międzyreligijnym.

Nie oznacza to jednak, że świeccy „zastąpią księży”. Katechista nie staje się duchownym i nie uzyskuje uprawnień zastrzeżonych dla kapłanów. Otrzymuje natomiast formalną i stałą posługę, która pozwala mu wykonywać określone zadania katechetyczne, ewangelizacyjne i duszpasterskie.

Możliwości polskich konstrukcji

O rozpoczęciu prób poinformował Cezary Tomczyk, wiceminister obrony narodowej. Chodzi o rozwijanie zdolności określanych jako Deep Precision Strike – precyzyjne rażenie celów na dużych odległościach przy wykorzystaniu stosunkowo tanich bezzałogowych systemów uzbrojenia.

Wojsko chce teraz sprawdzić, jakie możliwości mają konstrukcje oferowane przez polski przemysł. Jednym z kluczowych parametrów będzie możliwość działania na dystansie sięgającym około 1000 km.

Najpierw poligon, później loty nad Polską

Testy będą odbywać się etapami. Najpierw drony zostaną sprawdzone na poligonach. Jeśli spełnią wymagania wojska, rozpoczną się próby w specjalnie wyznaczonych korytarzach powietrznych.

To właśnie wtedy bezzałogowce mogą być widoczne nad częścią kraju. MON podkreśla, że podczas tych lotów maszyny nie będą miały głowic bojowych.

Warto przy tym wyjaśnić, że zapowiadane 1000 km odnosi się do zdolności działania testowanych systemów. Nie oznacza to, że każdy z dronów wykona podczas prób tysiąckilometrowy przelot nad terytorium Polski.

Mieszkańcy dostaną specjalne komunikaty

Wojsko zapowiada wcześniejsze informowanie osób mieszkających w rejonach, nad którymi będą odbywały się planowane loty. Komunikaty mają być przekazywane za pośrednictwem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. 

Na razie nie opublikowano mapy korytarzy, którymi będą poruszały się bezzałogowce, ani dokładnego harmonogramu lotów. Nie wiadomo więc jeszcze, w których konkretnie regionach pojawią się komunikaty.

Po co Polsce drony o tak dużym zasięgu?

Testy są częścią znacznie szerszej zmiany w polskiej armii. Wojsko chce dysponować środkami pozwalającymi oddziaływać na cele znajdujące się setki kilometrów od miejsca startu, ale bez konieczności wykorzystywania za każdym razem bardzo drogich pocisków.

Według Tomczyka chodzi o zdolność do działania „na dużą skalę” i przy „akceptowalnym koszcie”. Takie systemy mają przede wszystkim wzmacniać odstraszanie. Potencjalny przeciwnik powinien już na etapie planowania agresji wiedzieć, że Polska może odpowiedzieć na dużej głębokości.

MON nie ujawnił pełnej listy konstrukcji, które zostaną poddane próbom. Defence24 informuje nieoficjalnie, że jednym ze sprawdzanych rozwiązań może być polski system Fly Focus Striker. Według portalu jest on już produkowany seryjnie.

Dla przeciętnego odbiorcy najważniejsza wiadomość jest jednak taka: rachunek ma być bardziej czytelny, a sposób rozliczenia łatwiejszy do zrozumienia i wyboru.

Nowe przepisy znalazły się w rozporządzeniu ministra energii. Dokument został opublikowany w Dzienniku Ustaw 4 września i zaczął obowiązywać następnego dnia.

Masz zdalny licznik? Dostaniesz wybór

Jedna z najważniejszych zmian dla gospodarstw domowych dotyczy liczników zdalnego odczytu. Po zainstalowaniu takiego urządzenia sprzedawca energii będzie musiał poinformować odbiorcę, że może rozliczać się na podstawie rzeczywistego zużycia prądu.

Odbiorca będzie więc mógł zdecydować, czy chce płacić według faktycznych odczytów, czy nadal korzystać z rozliczeń opartych na prognozach. Resort energii przekonuje, że ma to zwiększyć przejrzystość i przewidywalność rachunków.

Zmienia się również konstrukcja samego rachunku. Opłata abonamentowa ma zostać przeniesiona do jego części obrotowej. Jednym z celów zmian jest ułatwienie klientom porównywania taryf regulowanych z ofertami rynkowymi.

Nowych przepisów nie należy jednak odczytywać jako zapowiedzi automatycznej obniżki rachunków wszystkich gospodarstw domowych. Zmieniają się przede wszystkim zasady naliczania części opłat oraz sposób prezentowania i rozliczania kosztów.

Duże oszczędności dla przemysłu

Znacznie bardziej wymierny finansowo efekt zmian ma pojawić się w przypadku dużych firm. Przedsiębiorstwa przemysłowe zużywające w danym obiekcie co najmniej 50 GWh energii rocznie na własne potrzeby będą mogły skorzystać z niższych stawek opłaty sieciowej. Według Ministerstwa Energii rozwiązanie obejmie około 143 odbiorców, a ich łączne oszczędności mogą wynieść około 440 mln zł rocznie.

Składnik stały stawki sieciowej może zostać obniżony maksymalnie o 10 proc., a zmienny nawet o 50 proc. Dodatkowo w latach 2027-2031 utrzymana zostanie ulga w opłacie jakościowej dla części odbiorców przemysłowych. Resort szacuje wynikające z niej korzyści na około 67 mln zł rocznie.

Opłata zależy teraz od pory dnia i roku

Zmieni się również sposób naliczania opłaty jakościowej. Ma być ona różnicowana w zależności od pory dnia i roku. W ten sposób odbiorcy mają otrzymywać sygnał, kiedy korzystanie z energii jest bardziej opłacalne, a system ma lepiej wykorzystywać okresy dużej produkcji prądu z odnawialnych źródeł.

Dla gospodarstw domowych najważniejsza zmiana nie polega więc na obietnicy tańszego prądu. Chodzi przede wszystkim o bardziej przejrzyste rachunki i większą kontrolę nad tym, w jaki sposób rozliczane jest zużycie energii.

Jak informuje Biznes Interia, w projekcie budżetu państwa na przyszły rok nie znalazły się pieniądze potrzebne do przeprowadzenia reformy. Tymczasem Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zatwierdziła już nowe, wyższe stawki abonamentu na 2027 rok.

Budżet nie udźwignął reformy

Projekt Ministerstwa Kultury zakładał uchylenie ustawy o opłatach abonamentowych. Zamiast pieniędzy wpłacanych przez posiadaczy odbiorników TVP, Polskie Radio i rozgłośnie regionalne miały otrzymywać z budżetu kwotę odpowiadającą 0,09 proc. PKB. Byłoby to około 2,5 mld zł rocznie.

Na taką konstrukcję nie zgadzało się Ministerstwo Finansów. Resort już pod koniec 2025 roku ostrzegał, że zaproponowana kwota jest dla państwowej kasy „niemożliwa do poniesienia”. Ostatecznie w projekcie budżetu na 2027 rok nie pojawiła się osobna dotacja, która mogłaby zastąpić abonament.

Sama ustawa medialna również nie dotarła jeszcze do Sejmu. Musiałaby zostać przyjęta przez rząd, uchwalona przez obie izby parlamentu i podpisana przez prezydenta. Likwidacja opłaty od początku przyszłego roku staje się więc coraz mniej prawdopodobna.

Od stycznia abonament pójdzie w górę

KRRiT przygotowała się na dalsze obowiązywanie obecnego systemu. Od 2027 roku miesięczna opłata za radio wzrośnie z 9,50 do 10,80 zł. Za telewizor albo zestaw telewizyjno-radiowy trzeba będzie zapłacić 34,50 zł zamiast obecnych 30,50 zł.

Przy opłacaniu każdego miesiąca osobno rachunek za cały rok wyniesie 129,60 zł za radio albo 414 zł za telewizor. Osoby, które zapłacą z góry, skorzystają z 10-procentowej zniżki i wydadzą odpowiednio 116,70 zł lub 372,60 zł.

Na tym polega słabość obecnego systemu

Podwyżka nie oznacza jeszcze, że rząd formalnie porzucił reformę. Dopóki jednak parlament nie uchwali nowych przepisów, abonament pozostaje obowiązkowy. Na dziś zamiast zapowiadanego końca opłaty znacznie bardziej realny jest jej wzrost.

Według nieoficjalnych ustaleń „Faktu” reforma została odłożona. Ministerstwo Kultury nie ogłosiło jednak oficjalnie rezygnacji z projektu.

Tymczasem cytowany dziennik przytacza dane, które obrazują podstawową słabość obecnego systemu: środki z abonamentu są wielokrotnie niższe od 2,5 mld zł, które resort kultury chciał co roku zagwarantować mediom publicznym.

Otóż w Polsce jest około 12,5 mln gospodarstw domowych, ale odbiornik telewizyjny ma ponad 90 proc. Co więcej, odbiorniki zarejestrowało niespełna 4,5 mln spośród nich, a abonament płaci około 2,6 mln.  

W efekcie wpływy z abonamentu w 2025 r. nie osiągnęły 600 mln zł. 

Dla porównania w Niemczech bezrobocie wynosiło 4 proc., a średnia dla całej Unii Europejskiej była niemal dwukrotnie wyższa niż w Polsce – 6,1 proc. W strefie euro wskaźnik sięgnął 6,4 proc.

Polska wysoko, ale bezrobocie rośnie

Dobra pozycja w europejskim zestawieniu nie oznacza, że sytuacja na polskim rynku pracy się poprawia. W lipcu 2025 r. stopa bezrobocia według tej samej metodologii wynosiła u nas 3,1 proc. W ciągu roku wzrosła więc o 0,3 pkt proc. Liczba bezrobotnych zwiększyła się z około 556 tys. do 598 tys. osób, czyli o 42 tys. Jeszcze mocniej pogorszyła się sytuacja w Czechach. Tam bezrobocie wzrosło w ciągu roku z 2,8 do 3,3 proc.

W całej Unii stopa bezrobocia zwiększyła się z 6 proc. w lipcu ubiegłego roku do 6,1 proc. obecnie. Eurostat szacuje, że bez pracy pozostawało 13,5 mln mieszkańców UE.

W części Europy sytuacja znacznie trudniejsza

Różnice między państwami pozostają bardzo duże. W Hiszpanii bezrobocie wynosiło w lipcu 10 proc., we Francji 8,3 proc., a w Szwecji 8,7 proc. Jednocześnie są kraje, w których sytuacja poprawiła się w porównaniu z ubiegłym rokiem. W Grecji bezrobocie spadło z 8,9 do 7,9 proc., a w Estonii z 8 do 6,9 proc.

Nowa podstawa dla pierwszaków i czwartoklasistów

Nowa podstawa programowa zaczyna obowiązywać we wszystkich placówkach wychowania przedszkolnego oraz w klasach I i IV szkół podstawowych. Kolejne roczniki będą obejmowane nią stopniowo w następnych latach.

Pierwszoklasiści i czwartoklasiści będą też pierwszymi uczniami korzystającymi z nowych podręczników. Reforma ma mocniej stawiać na praktyczne wykorzystanie wiedzy, doświadczenia, pracę zespołową i łączenie różnych dziedzin. W roku 2026/2027 szkoły mogą także organizować tydzień projektowy, na razie fakultatywnie.

Edukacja zdrowotna już obowiązkowa

Duża zmiana dotyczy edukacji zdrowotnej. Od tego roku jest ona przedmiotem obowiązkowym w klasach IV-VIII szkół podstawowych oraz przez dwa lata w liceach, technikach i szkołach branżowych I stopnia.

Osobno prowadzone będą nieobowiązkowe zajęcia obejmujące zagadnienia zdrowia seksualnego. Rodzice ucznia niepełnoletniego lub pełnoletni uczeń mogą z nich pisemnie zrezygnować.

Telefony znikają z podstawówek

Od 1 września uczniowie szkół podstawowych nie będą mogli korzystać z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń pozwalających komunikować się, nagrywać obraz lub dźwięk podczas pobytu w szkole. Zakaz obejmie również przerwy i zajęcia organizowane poza placówką.

Przepisy przewidują jednak wyjątki, m.in. gdy urządzenie jest potrzebne ze względów zdrowotnych albo do realizacji określonych zajęć. Szkoły mają czas do końca października na dostosowanie statutów do nowych zasad.

Zmiany także w szkolnych stołówkach

Od 1 września obowiązują również nowe zasady dotyczące jedzenia sprzedawanego w sklepikach oraz posiłków przygotowywanych w szkolnych i przedszkolnych stołówkach. Przepisy określają m.in. wymagania dotyczące składu i wartości odżywczej produktów przeznaczonych dla dzieci.

To dopiero początek reformy

Rok 2026/2027 jest pierwszym etapem większej reformy. Nowe podstawy będą obejmowały kolejne klasy rok po roku, więc część zmian uczniowie odczują dopiero w następnych latach.

Sam rok szkolny potrwa do 25 czerwca 2027 r. Zimowa przerwa świąteczna przypadnie na 23-31 grudnia, a ferie zimowe – zależnie od województwa – odbędą się między 18 stycznia a 28 lutego.

Skutek może być widoczny na pylonach stacji niemal od razu. Analitycy spodziewają się podwyżek rzędu 60-90 groszy na litrze. Prognozy e-petrol.pl są jeszcze bardziej wymowne: benzyna 95 może kosztować 7,38-7,51 zł za litr, a olej napędowy aż 8,19-8,33 zł.

Ostatni dzień takich cen paliwa

Poniedziałek 31 sierpnia będzie ostatnim dniem działania obecnej odsłony pakietu CPN. Program – przypomnijmy – wrócił 17 sierpnia i obniżył VAT na benzynę oraz olej napędowy z 23 do 8 proc. Jednocześnie minister energii ustala maksymalne ceny, których stacje nie mogą przekroczyć.

W ostatni weekend wakacji maksymalna cena benzyny Pb95 wynosi 6,64 zł za litr, Pb98 – 7,46 zł, a oleju napędowego – 7,31 zł.

Od wtorku te limity przejdą jednak do historii, a VAT wróci do poziomu 23 proc.

Dla kierowców różnica będzie wyraźna. Jeśli litr paliwa podrożeje o 60-90 groszy, zatankowanie 50-litrowego baku będzie kosztować o 30-45 zł więcej. Przy 60 litrach różnica wzrośnie do 36-54 zł.

Benzyna po 7,50 zł, diesel powyżej 8 zł

Analitycy e-petrol.pl zakładają, że w dniach 1-6 września benzyna 95 będzie kosztowała 7,38-7,51 zł za litr. W przypadku diesla prognozowany przedział to 8,19-8,33 zł. Autogaz, który nie został objęty pakietem CPN, ma kosztować 2,89-2,97 zł.

Podobnego ruchu spodziewają się analitycy Reflex. Według ich prognozy średnia cena Pb95 może wynieść 7,35 zł, a oleju napędowego 8,09 zł za litr.

Co ciekawe, podwyżki mają nastąpić w momencie, gdy sytuacja na światowym rynku ropy nieco się uspokoiła. Pod koniec sierpnia notowania Brent spadały, a w środę cena baryłki zeszła niewiele powyżej 85 dolarów. Pierwszowrześniowy skok cen w Polsce będzie więc przede wszystkim konsekwencją zakończenia krajowego pakietu osłonowego.

Motyka wskazuje na prezydenta

Koniec CPN ma również polityczne tło. Minister energii Miłosz Motyka, który w sobotę był gościem Campusu Polska Przyszłości w Olsztynie, powiedział, że program został zaplanowany do końca sierpnia, bo na tyle wystarczyło finansowania z budżetu.

Minister przekonuje jednak, że CPN mógłby działać dłużej, gdyby prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę dotyczącą ponadnormatywnych zysków koncernów paliwowych, zamiast skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego.

– Prezydent zablokował finansowanie pakietu CPN na kolejne tygodnie i miesiące – powiedział cytowany przez Zero.pl Miłosz Motyka.

Minister poszedł jeszcze dalej. Stwierdził, że od 1 września na stacjach będą obowiązywały „ceny Karola Nawrockiego”.

Prezydent skierował ustawę do TK

Prezydent nie zawetował jednak ustawy. W lipcu skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Przepisy przewidują specjalny podatek od nadzwyczajnych zysków producentów i importerów paliw. Z nowej daniny państwo miało uzyskać łącznie około 4 mld zł, z czego 3,8 mld zł jeszcze w tym roku. Pieniądze miały częściowo zrekompensować budżetowi koszty obniżenia podatków w ramach CPN.

Według stanowiska prezydenta przepisy budzą zastrzeżenia konstytucyjne, ponieważ mogą naruszać zasadę niedziałania prawa wstecz.

Motyka twierdzi natomiast, że gdyby prezydent zmienił decyzję i podpisał ustawę, dalsze funkcjonowanie pakietu nie byłoby wykluczone. Jednocześnie wskazuje na napiętą sytuację budżetową i wysokie wydatki m.in. na obronność, ochronę zdrowia, edukację oraz infrastrukturę.

CPN kosztował miliardy

Pakiet Ceny Paliwa Niżej po raz pierwszy został uruchomiony pod koniec marca jako reakcja na gwałtowny wzrost cen ropy związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Obowiązywał do końca czerwca. W połowie sierpnia rząd zdecydował się uruchomić go ponownie.

Według Ministerstwa Finansów dotychczasowy koszt CPN wyniósł około 4,7 mld zł. Samo przywrócenie obniżonego VAT na ostatnie dwa tygodnie sierpnia ma kosztować budżet kolejne 495 mln zł.

Teraz kierowcy zobaczą, jak wyglądałyby ceny bez tej osłony. Pierwsze nowe cenniki pojawią się już we wtorek 1 września.

Pytanie o waloryzację 800 plus powraca wraz ze wzrostem cen i kosztów utrzymania dzieci. Tym razem odpowiedź resortu jest jednoznaczna: ani w 2026, ani w 2027 roku kwota świadczenia nie zostanie podniesiona.

800 plus w 2027 roku? Ministerstwo odpowiada

Wiceminister rodziny Sebastian Gajewski w rozmowie z Radiem ZET zwrócił uwagę, że w przypadku 800 plus nie działa mechanizm automatycznej waloryzacji. Inaczej niż to jest z emeryturami i rentami, które co roku są podwyższane według zasad określonych w ustawie.

Wysokość świadczenia wychowawczego została natomiast zapisana w przepisach jako konkretna kwota. Żeby ją zmienić, potrzebna jest decyzja polityczna i zmiana prawa.

Gajewski zadeklarował, że obecnie 800 zł jest – zdaniem resortu – kwotą adekwatną. Dlatego na przyszły rok podwyżki nie należy oczekiwać.

Jednocześnie wiceminister nie wyklucza jej w kolejnych latach. – Na pewno w przyszłości czeka nas dyskusja o tym, czy świadczenie należy podwyższyć – powiedział w Radiu ZET.

Jak zaznaczył, kiedy taki moment nadejdzie, trzeba będzie odpowiedzieć na trzy pytania: czy podnosić świadczenie, kiedy to zrobić oraz o jaką kwotę. Nie jest to jednak – jak podkreślił – perspektywa 2026 ani 2027 roku.

Od 500 do 800 zł. Ostatnia podwyżka była w 2024 roku

Świadczenie wychowawcze przez wiele lat pozostawało na niezmienionym poziomie. Program wystartował w 2016 roku jako 500 plus. Początkowo pieniądze na pierwsze dziecko były uzależnione od dochodów rodziny, a od lipca 2019 roku świadczenie zaczęło przysługiwać na każde dziecko bez kryterium dochodowego.

Kolejna duża zmiana nastąpiła 1 stycznia 2024 roku. Wtedy kwota została ustawowo zwiększona z 500 do 800 zł miesięcznie na dziecko.

Od tamtej pory wysokość świadczenia się nie zmieniła. Przy obecnych przepisach nie ma również zasady, która nakazywałaby rządowi podnosić je wraz z inflacją.

Czy bogatsi stracą 800 plus?

Co jakiś czas wraca również pomysł wprowadzenia kryterium dochodowego, które pozbawiałoby świadczenia najlepiej zarabiające rodziny. Takiego rozwiązania również nie należy się obecnie spodziewać.

Sebastian Gajewski ocenił, że nie ma potrzeby wprowadzania progu dochodowego. Argumentował, że przy bardzo niskiej dzietności państwo powinno wspierać rodziców niezależnie od ich sytuacji materialnej.

Jest jeszcze jeden powód. Powszechność świadczenia sprawia, że system jest stosunkowo prosty w obsłudze. Nie trzeba sprawdzać dochodów milionów rodzin ani prowadzić dodatkowych postępowań. Wprowadzenie kryterium dochodowego oznaczałoby więc również większe koszty administracyjne.

800 zł zostaje, ale wnioski mogą się zmienić

Choć wysokość 800 plus ma pozostać bez zmian, rząd przygotowuje inną zmianę, która może być istotna dla milionów rodziców.

Chodzi o automatyczne odnawianie prawa do 800 plus. Obecnie rodzice muszą składać elektroniczny wniosek na kolejny okres świadczeniowy. Gajewski poinformował, że przygotowano projekt, który ma uprościć tę procedurę.

Jeżeli nowe rozwiązanie wejdzie w życie w zapowiadanym kształcie, rodzic nie będzie musiał co roku od początku składać wniosku. Dane mają być wykorzystywane do automatycznego kontynuowania wypłat, jeśli nadal spełnione będą warunki otrzymywania świadczenia.

To na razie planowana zmiana, dlatego do czasu wejścia nowych przepisów rodzice powinni stosować się do obecnych zasad.

Aktualny okres świadczeniowy trwa od 1 czerwca 2026 roku do 31 maja 2027 roku.

Ile kosztuje 800 plus?

Program jest jednym z największych wydatków socjalnych państwa. Według danych GUS w 2024 roku świadczenie wypłacano przeciętnie miesięcznie na około 6,8 mln dzieci, a wydatki na program sięgnęły około 66,1 mld zł.

Skala pokazuje również, jak kosztowna byłaby kolejna podwyżka. Przy około 6,8 mln dzieci zwiększenie świadczenia tylko o 100 zł miesięcznie oznaczałoby – przy prostym przeliczeniu – ponad 8 mld zł dodatkowych wydatków rocznie.

Na razie rodzice mogą więc przyjąć jedną rzecz za pewnik: w 2027 roku 800 plus pozostanie 800 plus. Dyskusja o kolejnej podwyżce najprawdopodobniej jeszcze wróci, ale ministerstwo nie planuje jej w najbliższym roku.

Piesiewicz: Polityka, polityka, polityka

Szef PKOl został zatrzymany w czwartek rano przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości. Następnie przewieziono go do Katowic, gdzie śledztwo w sprawie Zondacrypto prowadzi Śląski Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej.

Przesłuchanie trwało wiele godzin. Jeszcze przed rozpoczęciem czynności Piesiewicz przekonywał, że czuje się „bardzo dużą” ofiarą, a sprawę komentował słowami: „Polityka, polityka, polityka”. 

Kilkanaście minut po północy funkcjonariusze wyprowadzili go z budynku prokuratury i odjechali z nim samochodem.

Piesiewicz usłyszał dwa zarzuty

Informację o zarzutach potwierdził minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek. Chodzi o płatną protekcję oraz zaspokojenie grupy wierzycieli z pokrzywdzeniem innych w związku z grożącą niewypłacalnością.

Pierwszy zarzut związany jest z art. 230 par. 1 Kodeksu karnego. Drugi z art. 302 par. 1.

W przypadku płatnej protekcji zagrożenie karą wynosi od 6 miesięcy do 8 lat więzienia. Samo przedstawienie zarzutów nie oznacza oczywiście winy Piesiewicza. O ewentualnej odpowiedzialności karnej zdecyduje sąd.

Luksusowy zegarek za 40 tys. euro

Pierwszy wątek dotyczy głośnej sprawy opisanej kilka dni wcześniej przez Wirtualną Polskę i TVN24.

Według wspólnego śledztwa obu redakcji szef Zondacrypto Przemysław Kral kupił zegarek Patek Philippe Calatrava za 40 tys. euro, czyli około 172 tys. zł. Zegarek znalazł się później w rękach prezesa PKOl.

Dziennikarze ustalili, że Piesiewicz miał obiecywać Kralowi pomoc w rozwiązaniu problemów Zondacrypto z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Miał mówić o możliwości interwencji u ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego i prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego. Obaj zaprzeczyli, aby taka interwencja miała miejsce.

Piesiewicz od początku przedstawiał inną wersję wydarzeń. Przyznał, że zegarek przekazał mu Kral, ale utrzymuje, że nie dostał go w prezencie. Według jego relacji kupił go za własne pieniądze, które przekazywał Kralowi w gotówce i w ratach.

Według medialnych informacji podczas przeszukania domu prezesa PKOl funkcjonariusze znaleźli zegarek.

Drugi zarzut. Chodzi o pieniądze w Zondacrypto

Na historii luksusowego zegarka problemy Piesiewicza jednak się nie kończą. Drugi zarzut może okazać się równie istotny.

Dotyczy zaspokojenia grupy wierzycieli z pokrzywdzeniem innych w związku z grożącą niewypłacalnością.

Według ustaleń TVN24 Piesiewicz miał ulokowane pieniądze na Zondacrypto. Przed kryzysem giełdy miał jednak otrzymać informację, aby je wypłacić.

Reporterzy TVN24 ustalili, że w obliczu nadciągającego krachu Piesiewicz odzyskał 100 proc. zainwestowanego kapitału. Według śledczych miał więc zostać potraktowany w sposób uprzywilejowany wobec tysięcy innych klientów giełdy.

To właśnie okoliczności odzyskania tych pieniędzy stały się podstawą drugiego zarzutu.

Zondacrypto została sponsorem PKOl

Relacje Piesiewicza z Zondacrypto nie ograniczały się do kontaktów z Przemysławem Kralem.

Jesienią 2025 r. giełda została sponsorem generalnym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i polskiej reprezentacji olimpijskiej na lata 2026-2028. Jej logo pojawiło się m.in. na siedzibie PKOl, a Dom Polskiego Sportu otrzymał nazwę Zondacrypto Centrum Olimpijskie.

Kilka miesięcy później sytuacja zmieniła się diametralnie. Zondacrypto znalazła się w centrum wielkiego śledztwa.

Postępowanie dotyczy m.in. podejrzenia wprowadzenia klientów w błąd i doprowadzenia ich do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem. Według informacji podawanych przez prokuraturę wartość szkody szacowano na co najmniej 350 mln zł, przy czym nie była to kwota ostateczna.

Teraz jednym z podejrzanych w tej sprawie jest także prezes PKOl.

Punkty widzenia

Mec. Tymoteusz Paprocki, prawnik, w wypowiedzi dla „Faktu” ocenił zatrzymanie Piesiewicza jako potencjalnie bardzo istotny moment w całej aferze Zondacrypto. Zwrócił uwagę przede wszystkim na sposób działania śledczych.

– Zatrzymanie Radosława Piesiewicza pokazuje, że prokuratura działa w sposób szybki, cichy i chirurgiczny – stwierdził.

To, jak ocenił, daje nadzieję na wyjaśnienie całej afery. 

Paprocki poszedł jeszcze dalej, wskazując na możliwe konsekwencje polityczne śledztwa. Stwierdził, że ujawniane związki kolejnych osób z Zondacrypto mogą okazać się „przełomowe i wstrząsające dla polskiej sceny politycznej”. 

A mistrz olimpijski i członek prezydium zarządu PKOl Leszek Blanik ocenił w Sport.pl: – Jego wyjaśnienia nie brzmią ani trochę wiarygodnie.

Kim jest Radosław Piesiewicz?

Radosław Piesiewicz urodził się w 1981 r. w Warszawie. Jest absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, ukończył również studia MBA.

Do władz polskiego sportu wszedł jako wiceprezes Polskiego Związku Piłki Siatkowej odpowiedzialny za sprzedaż i marketing. Później kierował Polską Ligą Koszykówki, a w 2018 r. został prezesem Polskiego Związku Koszykówki.

22 kwietnia 2023 r. został wybrany na prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego. W głosowaniu zdecydowanie pokonał Kewina Rozuma – otrzymał 138 głosów przy 24 oddanych na kontrkandydata.

Od tego czasu Piesiewicz stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych, ale też budzących największe kontrowersje postaci w polskim sporcie. Teraz jego sytuację może jednak zdefiniować już nie spór wokół zarządzania PKOl, lecz śledztwo dotyczące Zondacrypto i dwa przedstawione mu zarzuty.

§1. Organizator Konkursu

1. Organizatorem konkursu jest Nadleśnictwo Iława, działające we współpracy z KLIK Iława, dalej łącznie zwani „Organizatorami”.
2. Konkurs prowadzony jest na profilu Facebook KLIK Iława.
3. Konkurs nie jest w żaden sposób sponsorowany, wspierany, administrowany ani powiązany z serwisem Facebook.
4. Facebook nie ponosi odpowiedzialności za przeprowadzenie Konkursu ani za jego organizację.

§2. Czas trwania Konkursu

1. Konkurs rozpoczyna się z chwilą opublikowania posta konkursowego na profilu Facebook KLIK Iława.
2. Zgłoszenia konkursowe można przesyłać do 31 sierpnia 2026 r. do godziny 15:00.
3. Wyniki konkursu zostaną opublikowane w komentarzu pod postem konkursowym oraz zwycięzca zostanie poinformowany w wiadomości prywatnej na Facebooku w terminie do 7 dni od zakończenia konkursu.

§3. Uczestnicy Konkursu

1. W konkursie mogą uczestniczyć osoby pełnoletnie posiadające aktywne konto w serwisie Facebook.
2. Osoby niepełnoletnie mogą wziąć udział w konkursie za zgodą rodzica lub opiekuna prawnego, jeżeli regulamin biegu dopuszcza ich udział w biegu.
3. Udział w konkursie jest dobrowolny i bezpłatny.
4. W konkursie nie mogą brać udziału osoby bezpośrednio zaangażowane w jego organizację oraz członkowie ich najbliższych rodzin.

§4. Zasady uczestnictwa

1. Aby wziąć udział w konkursie, należy:
   • napisać w komentarzu pod postem konkursowym, dlaczego warto wziąć udział w biegu na 10 km.
2. Odpowiedź może być kreatywna, zabawna, inspirująca lub oryginalna.
3. Każdy uczestnik może przesłać jedno zgłoszenie konkursowe.
4. Zgłoszenie musi być samodzielnym dziełem uczestnika i nie może naruszać obowiązujących przepisów prawa ani praw osób trzecich.
5. Organizatorzy mają prawo usunąć lub nie uwzględnić zgłoszeń zawierających treści:
   • obraźliwe,
   • wulgarne,
   • dyskryminujące,
   • naruszające dobra osobiste osób trzecich,
   • sprzeczne z prawem,
   • sprzeczne z regulaminem Facebooka.
6. Dodanie komentarza konkursowego oznacza akceptację niniejszego regulaminu.

§5. Wyłonienie zwycięzcy

1. Konkurs ma charakter konkursu kreatywnego i nie jest grą losową w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
2. Spośród wszystkich prawidłowych zgłoszeń Organizatorzy wybiorą jednego zwycięzcę.
3. Przy wyborze zwycięskiego komentarza Organizatorzy będą kierować się w szczególności:
   • kreatywnością,
   • oryginalnością,
   • pomysłowością,
   • poczuciem humoru,
   • ciekawym uzasadnieniem, dlaczego warto wziąć udział w biegu.
4. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do wyboru zwycięskiego zgłoszenia według własnej oceny.
5. Decyzja Organizatorów dotycząca wyboru zwycięzcy jest ostateczna.

§6. Nagroda

1. Nagrodą w konkursie jest jeden darmowy pakiet startowy na bieg na dystansie 10 km który odbędzie się 13.09.2026 r. o godzinie 9:00 na terenie Nadleśnictwa Iława. 
2. Pakiet startowy uprawnia zwycięzcę do udziału w biegu zgodnie z zasadami i regulaminem organizatora wydarzenia.
3. Nagroda nie podlega wymianie na gotówkę ani na inną nagrodę, chyba że Organizatorzy postanowią inaczej.
4. W przypadku gdy udział w biegu wymaga spełnienia dodatkowych warunków określonych w regulaminie wydarzenia, zwycięzca zobowiązany jest do ich spełnienia.
5. Szczegóły dotyczące przekazania pakietu startowego zostaną ustalone ze zwycięzcą indywidualnie.
6. Jeżeli zwycięzca nie skontaktuje się z Organizatorem w terminie 7 dni od poinformowania o wygranej, Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do wyłonienia innego zwycięzcy.

§7. Dane osobowe

1. Dane osobowe zwycięzcy będą przetwarzane przez Organizatorów w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia konkursu, kontaktu ze zwycięzcą oraz przekazania nagrody.
2. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednak może być niezbędne do realizacji prawa do otrzymania nagrody.
3. Dane osobowe będą przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych, w szczególności zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO).
4. Uczestnikowi przysługują prawa wynikające z obowiązujących przepisów o ochronie danych osobowych, w tym prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, w zakresie przewidzianym przepisami prawa.
5. Szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych mogą zostać przekazane zwycięzcy w ramach kontaktu dotyczącego odbioru nagrody.

§8. Prawa do zgłoszeń konkursowych

1. Uczestnik oświadcza, że przesłany przez niego komentarz jest jego własnym dziełem i nie narusza praw osób trzecich.
2. Uczestnik ponosi odpowiedzialność za treść przesłanego zgłoszenia.
3. Organizatorzy mogą wykorzystać zwycięski komentarz w celach związanych z ogłoszeniem wyników konkursu, w szczególności poprzez jego publikację na profilu KLIK Iława.

§9. Postanowienia końcowe

1. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do weryfikacji, czy uczestnicy spełniają warunki określone w niniejszym regulaminie.
2. Organizatorzy mogą wykluczyć z konkursu uczestnika, który narusza postanowienia regulaminu, przepisy prawa lub zasady współżycia społecznego.
3. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany niniejszego regulaminu z ważnych przyczyn, w szczególności w przypadku zmiany przepisów prawa lub wystąpienia okoliczności niezależnych od Organizatorów. Zmiany nie mogą naruszać praw nabytych przez uczestników.
4. Regulamin jest dostępny pod postem konkursowym oraz na żądanie uczestnika.
5. W sprawach nieuregulowanych niniejszym regulaminem zastosowanie mają przepisy prawa polskiego.
6. Konkurs jest organizowany na zasadach określonych w niniejszym regulaminie i nie jest grą losową ani loterią promocyjną.

Problem w tym, że oferowany produkt nie jest lekiem, a sprzedawcy próbują ukryć jego rzeczywiste przeznaczenie pod hasłem „peptydu do badań”. Główny Inspektorat Farmaceutyczny (GIF) zna problem i przyznaje w odpowiedzi dla „Rzeczpospolitej”, że przepisy wymagają uszczelnienia.

„Do badań”, ale z instrukcją odchudzania

Mechanizm jest prosty. W internetowym sklepie pojawia się semaglutyd opisany jako odczynnik chemiczny, materiał laboratoryjny albo peptyd przeznaczony wyłącznie do badań. Formalnie sprzedawca zastrzega więc, że produktu nie wolno stosować u ludzi ani zwierząt.

Na tym jednak często kończy się ostrożność. W opisach produktów pojawiają się informacje o hamowaniu apetytu, redukcji masy ciała i wpływie semaglutydu na organizm. Niektóre strony publikują nawet schematy dawkowania, jednocześnie dodając zastrzeżenie, że są one przeznaczone wyłącznie do celów naukowych.

„Rzeczpospolita” znalazła oferty, w których nazwa Ozempic pojawiała się wielokrotnie. Jeden z produktów zawierających 2 mg semaglutydu kosztował 349 zł. Inny był reklamowany jako peptyd wspomagający kontrolę masy ciała za 219 zł. Kolejna oferta kosztowała 329 zł.

To pokazuje, jak działa ten model sprzedaży. Oficjalnie produkt nie jest lekiem. W praktyce opis oferty ma przekonać klienta, że właśnie tego produktu szuka.

Nie trzeba recepty. Nie trzeba nawet być badaczem

Najbardziej niepokojący jest sposób zakupu. Jak wynika z ustaleń „Rzeczpospolitej”, sprzedawcy nie wymagają recepty, dokumentów potwierdzających prowadzenie badań ani nawet oświadczenia, że kupujący rzeczywiście zajmuje się badaniami naukowymi. Wystarczy wybrać produkt, zapłacić i wskazać adres dostawy. Paczka może trafić nawet do automatu paczkowego.

W przypadku prawdziwego Ozempicu sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Jest to lek wydawany na receptę. GIF podkreśla, że w przypadku produktów leczniczych zawierających agonistów receptora GLP-1, w tym semaglutyd, sprzedaż wysyłkowa nie jest dozwolona nawet przez legalnie działającą aptekę internetową. Wydanie takiego leku pacjentowi może nastąpić wyłącznie w aptece stacjonarnej po okazaniu recepty.

Różnica jest więc zasadnicza: w legalnym obrocie pacjent musi mieć receptę i odebrać lek w aptece. W internetowym sklepie z „peptydem badawczym” wystarczy karta płatnicza i adres.

Dlaczego sprzedawcy mogą tak działać?

Tu pojawia się najważniejsza luka. Sprzedawca formalnie deklaruje, że nie sprzedaje leku. Oferuje „research-grade semaglutide”, czyli substancję do badań. Jednocześnie może szczegółowo opisywać jej wpływ na apetyt i masę ciała oraz odnosić się do Ozempicu.

GIF przyznaje, że zna problem takich ofert. Inspektorat wskazuje, że tego rodzaju preparaty nie mają pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w Polsce jako produkty lecznicze. Jednocześnie podkreśla, że sposób ich prezentowania może wskazywać na faktyczne przeznaczenie do stosowania przez ludzi.

To właśnie sposób prezentacji może mieć kluczowe znaczenie. Sam napis „tylko do celów badawczych” nie rozstrzyga jeszcze, czym w rzeczywistości jest produkt. Liczy się całość przekazu: nazwa, opis, oznakowanie, reklama i sposób oferowania.

W przypadku semaglutydu sprawa jest szczególnie istotna, bo chodzi o substancję czynną stosowaną w zarejestrowanych lekach. Nie można więc traktować takiej oferty jak zwykłego zakupu suplementu czy kosmetyku.

GIF: To może być działalność poza legalnym obrotem

Stanowisko GIF jest jednoznaczne. Inspektorat wskazuje, że internetowe oferty produktów leczniczych zawierających agonistów GLP-1, takich jak semaglutyd, mogą oznaczać oferowanie produktów leczniczych poza legalnym łańcuchem dystrybucji albo produktów sfałszowanych. GIF deklaruje również, że w przypadku ujawnienia takich działań kieruje zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury i organów ścigania.

Problemem jest jednak ustalenie, kto stoi za konkretną ofertą. Strony mogą działać pod różnymi nazwami, a ich opisy są konstruowane tak, żeby formalnie wskazywać na zastosowanie laboratoryjne. GIF przyznaje, że taka niejednoznaczność utrudnia identyfikację i podjęcie odpowiednich działań.

To nie pierwszy raz, gdy inspekcja ostrzega przed takim mechanizmem. Już w sierpniu 2025 r. GIF i GIS ostrzegały przed nielegalnym obrotem syntetycznymi peptydami oferowanymi jako odczynniki chemiczne lub produkty do badań. Organy zalecały, aby nie przyjmować doustnie ani nie wstrzykiwać sobie substancji, które nie są przeznaczone do stosowania przez ludzi.

Największe ryzyko ponosi kupujący

Dla osoby szukającej tańszego sposobu na odchudzanie oferta może wyglądać kusząco. Ozempic jest popularny, a jego cena według ustaleń „Rzeczpospolitej” zaczyna się od około 400-500 zł. Jednocześnie lek bywa trudno dostępny w aptekach. Tymczasem internetowe „zamienniki” można znaleźć taniej i zamówić bez wizyty u lekarza.

Problem polega na tym, że kupujący nie otrzymuje gwarancji, którą daje legalny rynek farmaceutyczny. Nie ma pewności dotyczącej składu, jakości, bezpieczeństwa, procesu produkcji czy warunków przechowywania.

Producent Ozempicu, firma Novo Nordisk, również ostrzega przed kupowaniem leków lub produktów przedstawianych jako ich odpowiedniki z niezweryfikowanych źródeł internetowych. W takim przypadku nie ma gwarancji, że produkt ma odpowiedni skład i jakość ani że był prawidłowo wyprodukowany i przechowywany.

Prawo ma zostać uszczelnione

Sprawa jest na tyle poważna, że potrzebę zmian dostrzega sam GIF. Na początku 2026 r. inspektorat wraz z Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych, Rzecznikiem Praw Pacjenta i GIS podpisał porozumienie dotyczące m.in. monitorowania rynku i zwalczania nielegalnego obrotu produktami imitującymi leki. Sygnatariusze zadeklarowali również przygotowanie propozycji zmian legislacyjnych mających uszczelnić przepisy.

Dziś sytuacja wygląda więc paradoksalnie. Przepisy wymagają recepty na Ozempic, ale osoba zainteresowana jego działaniem może znaleźć w internecie substancję czynną tego leku, kliknąć „kup teraz” i odebrać przesyłkę bez jakiejkolwiek kontroli medycznej.

I właśnie to jest największym problemem tego procederu. Nie chodzi wyłącznie o to, że ktoś sprzedaje produkt pod nazwą „peptydu badawczego”. Chodzi o to, że za takim określeniem może kryć się oferta skierowana wprost do konsumenta, który chce schudnąć i szuka łatwiejszej, tańszej drogi do terapii kojarzonej z Ozempikiem.

A w przypadku substancji stosowanej w lekach na receptę kilka kliknięć zamiast konsultacji z lekarzem może oznaczać nie tylko złamanie zasad legalnego obrotu, ale przede wszystkim realne ryzyko dla zdrowia.

W całym kraju mają działać tysiące bezpłatnych punktów edukacyjnych. Powstaną m.in. przy remizach OSP, w centrach miejscowości, bibliotekach i domach kultury. W wydarzenie zaangażowane są samorządy, wojewodowie, straż pożarna, policja i organizacje społeczne.

Trzy minuty syreny. Co oznaczają?

W Polsce obowiązują dwa podstawowe sygnały alarmowe.

Modulowany dźwięk syreny trwający trzy minuty oznacza ogłoszenie alarmu. Z kolei ciągły, jednostajny dźwięk przez trzy minuty oznacza jego odwołanie.

Po usłyszeniu alarmu nie należy opierać się na pierwszym wpisie znalezionym w mediach społecznościowych. Oficjalny poradnik bezpieczeństwa zaleca włączenie radia lub telewizji i stosowanie się do przekazywanych komunikatów. Informacje o zagrożeniach mogą trafiać również przez Alert RCB, Regionalny System Ostrzegania, internet i komunikaty służb.

Właśnie tego ma uczyć sierpniowy trening. Organizatorzy sprowadzają właściwe zachowanie do trzech kroków: rozpoznaj sygnał, sprawdź komunikat w oficjalnym źródle, a następnie działaj zgodnie z przekazanymi instrukcjami.

Jak nie dać się fałszywemu alarmowi?

Jednym z ważniejszych elementów treningu będzie odróżnianie oficjalnych informacji od dezinformacji. Uczestnicy mają dowiedzieć się, gdzie sprawdzać, czy zagrożenie rzeczywiście istnieje, oraz jak odróżnić alarm dla ludności od sygnałów używanych lokalnie przez jednostki OSP.

Eksperci pokażą także, jak znaleźć najbliższe miejsce schronienia oraz jak przygotować plecak ewakuacyjny odpowiedni dla potrzeb rodziny.

Nie oznacza to jednak, że 29 sierpnia w całym kraju jednocześnie zawyją syreny. Oficjalne zapowiedzi opisują przede wszystkim akcję edukacyjną prowadzoną w lokalnych punktach.

Gdzie znaleźć najbliższy punkt?

Godziny i miejsca spotkań będą różne w zależności od miejscowości. Informacji należy szukać na stronach internetowych i profilach społecznościowych urzędów gmin, miast i urzędów wojewódzkich.

Sam udział jest bezpłatny. Krajowy Trening Reagowania jest częścią programu edukacyjnego MSWiA realizowanego w ramach Akademii OLiOC. Jego celem jest nauczenie mieszkańców prostych reakcji, które w sytuacji prawdziwego zagrożenia mogą ograniczyć chaos i pomóc szybciej podjąć właściwą decyzję.

Jest jednak jeden poważny problem. Pod koniec lipca Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy rozporządzenia, które miały tę procedurę umożliwić. I na to powołują się przeciwnicy tego rozwiązania.

Zmiany w USC od 23 sierpnia

23 sierpnia weszło w życie rozporządzenie ministra cyfryzacji z 22 maja 2026 r. dotyczące wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Akt został opublikowany w Dzienniku Ustaw 22 maja, a jego status w oficjalnym wykazie pozostaje obecnie „obowiązujący”.

Zmiany dotyczą m.in. odpisów zupełnych i skróconych aktów małżeństwa oraz zaświadczeń dotyczących danych znajdujących się w rejestrze stanu cywilnego. Największe znaczenie ma jednak nowy sposób konstruowania formularza aktu małżeństwa. 

Dotychczasowe wzory przewidywały osobne rubryki na dane kobiety i mężczyzny. Nowe rozwiązanie wprowadza bardziej neutralny zapis: kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta, mężczyzna i mężczyzna. Dzięki temu dokument może zostać wypełniony także w przypadku małżeństwa dwóch kobiet lub dwóch mężczyzn.

– Każda para, która zawarła małżeństwo za granicą, może otrzymać polski akt małżeństwa bez konieczności godzenia się na to, że jedna z osób będzie figurować w dokumencie z oznaczeniem płci niezgodnym z jej płcią. To ważny krok w stronę państwa, które traktuje wszystkich z godnością, równością i szacunkiem – mówi cytowany w komunikacie rządowym minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.  

Zagraniczne małżeństwa jednopłciowe w polskim rejestrze

Nie oznacza to, że w Polsce będzie można zawrzeć małżeństwo jednopłciowe. Nowe przepisy dotyczą przede wszystkim transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego.

Chodzi o wpisanie do polskiego rejestru aktu małżeństwa sporządzonego wcześniej za granicą. Ministerstwo Cyfryzacji w maju informowało wprost, że nowe wzory mają umożliwić urzędom stanu cywilnego w całej Polsce dokonywanie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych.

Resort podkreślał, że dotychczas problemem były nie tylko przepisy, ale również kwestie praktyczne. Urzędy dysponowały wzorami dokumentów, które nie pozwalały prawidłowo wpisać danych dwóch osób tej samej płci.

Po zmianie odpis aktu sporządzonego w wyniku transkrypcji ma zawierać informację, że małżeństwo zostało zawarte poza Polską. Jednocześnie wzór dokumentu dotyczący małżeństw zawieranych w Polsce pozostaje bez zmian.

Miało skończyć wieloletni problem

Nowe rozporządzenie było odpowiedzią na wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych dotyczące zagranicznych małżeństw jednopłciowych. Ministerstwo Cyfryzacji wskazywało m.in. na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nakazywało zapewnienie skutecznej możliwości rejestracji zagranicznych zdarzeń stanu cywilnego.

W praktyce oznaczało to, że osoby, które zawarły małżeństwo w państwie dopuszczającym takie związki, mogły napotykać problemy przy próbie uzyskania polskich dokumentów potwierdzających ich stan cywilny.

Nowe wzory miały ten problem technicznie rozwiązać. Od 23 sierpnia kierownicy USC mieli otrzymać narzędzie pozwalające na prawidłowe sporządzenie dokumentacji także w takich przypadkach.

Nagle pojawił się wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Sytuacja skomplikowała się jednak 28 lipca. Tego dnia Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy rozporządzenia w zakresie, w jakim umożliwiają sporządzanie wzorów dokumentów dotyczących transkrypcji zagranicznych małżeństw osób tej samej płci.

TK uznał je za niezgodne z art. 92 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji. Wyrok zapadł jednogłośnie.

To właśnie ten element sprawia, że zapowiadana na 23 sierpnia zmiana nie jest już tak jednoznaczna, jak mogło się wydawać jeszcze kilka tygodni temu.

Co więc wydarzy się w USC?

I tu pojawia się największy problem. Z jednej strony oficjalny Dziennik Ustaw nadal wskazuje 23 sierpnia 2026 r. jako datę wejścia w życie rozporządzenia.

Z drugiej strony Trybunał Konstytucyjny zakwestionował jego przepisy dotyczące właśnie tej części procedury, która ma umożliwić prawidłową transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych.

Co więcej, sprawa wpisuje się w szerszy spór prawny. Z jednej strony mamy stanowisko TK, z drugiej wcześniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych oraz prawo Unii Europejskiej. W efekcie sytuacja osób, które chcą dokonać transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, pozostaje skomplikowana.

Jak wskazują prawnicy cytowani w najnowszych analizach, znaczenie ma także kwestia publikacji wyroku TK. Do czasu jego publikacji jego skutki prawne nie są takie same jak w przypadku opublikowanego orzeczenia.

To nie jest zgoda na zawieranie takich małżeństw w Polsce

Warto podkreślić jeszcze jedną rzecz. Zmiana wzorów dokumentów nie oznacza legalizacji małżeństw jednopłciowych zawieranych w Polsce.

Chodzi o uznanie określonych skutków małżeństwa, które zostało legalnie zawarte w innym państwie. Sama możliwość dokonania transkrypcji nie tworzy więc w Polsce nowej instytucji małżeństwa.

Dwie grupy wiekowe

Zajęcia skierowane są do dzieci w wieku od 7 do 14 lat. Uczestnicy zostaną podzieleni na dwie grupy:

• 7–10 lat
• 11–14 lat

Pierwsze treningi odbędą się 29 września 2026 roku. Zajęcia będą prowadzone przez cały rok szkolny, w każdy wtorek i czwartek w godzinach 17:00–18:30.

W każdej grupie przewidziano maksymalnie 20 miejsc. O przyjęciu będzie decydowała kolejność zgłoszeń.

Co ważne, organizatorzy nie wprowadzają rejonizacji. Oznacza to, że do akademii mogą zapisywać się dzieci nie tylko z Biskupca i gminy Biskupiec, ale również z innych miejscowości.

Ile kosztuje udział w akademii?

Przy rozpoczęciu przygody z akademią obowiązuje opłata startowa w wysokości 160 zł. W tej kwocie uczestnik otrzyma komplet stroju sportowego – koszulkę i spodenki – oraz worek.

Standardowy miesięczny karnet kosztuje 180 zł, a opłatę należy uregulować do 10. dnia każdego miesiąca.

Dla najmłodszych przygotowano dodatkową zachętę. Dla dzieci w wieku 7–10 lat zajęcia do końca 2026 roku będą bezpłatne. Opłaty abonamentowe w tej grupie zaczną obowiązywać dopiero od stycznia 2027 roku.

Rodzice nie muszą również płacić w momencie zapisu. Konto uczestnika zostanie aktywowane dopiero po pierwszych zajęciach, dlatego pierwsze płatności będą realizowane od października.

Zapisy już trwają

Rodzice, którzy chcą zgłosić swoje dziecko do Akademii Wilfredo Leona, mogą już wypełnić formularz internetowy.

Formularz zgłoszeniowy:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdV6gH7nZWIgElPqcMCvSTSHRi4_P-qNA_k-e2EVOgwOiflsw/viewform

Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego o przyjęciu decyduje kolejność zgłoszeń.

Akademia ma być szansą dla dzieci, które dopiero chcą rozpocząć swoją sportową przygodę, ale także dla tych, które już trenują i chcą rozwijać swoje umiejętności. Brak rejonizacji oznacza, że z oferty mogą korzystać młodzi zawodnicy z całego regionu.

Zawody rzemieślnicze są dziś nie tylko przydatne, ale przede wszystkim potrzebne na rynku pracy. Dlatego tak ważne jest, aby młodzi ludzie mogli uczyć się ich w nowoczesnych i dobrze wyposażonych pracowniach. Dlatego staramy się pomagać umożliwić odpowiednie warunki do nauki i rozwoju. Dobry fach to dziś większe szanse na zatrudnienie, a w przyszłości także prowadzenia własnej działalności - zauważa marszałek Adam Struzik.

W poprzednim roku szkolnym aż 468 uczniów szkół zawodowych otrzymało stypendia przyznawane w ramach projektu dofinansowanego ze środków unijnych w wysokości 6980 zł na osobę. Wsparcie pochodzi także z projektu „Zawodowe Mazowsze Przyszłości – innowacyjne kształcenie zawodowe” realizowanego dzięki Funduszom Europejskim dla Mazowsza 2021–2027.

 W Mazowieckiej Izbie Rzemiosła i Przedsiębiorczości działa ponad 300 zakładów szkolących uczniów, a naukę zawodu pobiera w nich obecnie prawie 1000 osób. Co roku Izba wydaje kilkaset dyplomów czeladniczych i mistrzowskich, które potwierdzają kwalifikacje zawodowe i są uznawane w całej Unii Europejskiej.

Rzemiosło nie znika. Ono zmienia się razem z rynkiem. Tradycyjne umiejętności coraz częściej łączą się z mediami społecznościowymi i nowymi specjalizacjami. A część zawodów nadal ma charakter deficytowy, co oznacza jedno: fachowcy są potrzebni.

100 lat tradycji i klienci z USA

Jednym z najlepszych przykładów tej przemiany jest zakład czapniczy Sterkowski z podwarszawskiego Józefowa, który obchodzi w tym roku 100-lecie działalności. Jeszcze kilkanaście lat temu jego przyszłość nie wyglądała optymistycznie.

W latach 90. polski rynek zalały tanie produkty z importu. Rodzime zakłady nie były w stanie konkurować ceną, a Polacy coraz rzadziej sięgali po tradycyjne nakrycia głowy. Przez długi czas Marek Sterkowski prowadził zakład praktycznie sam. Przełom przyniosło wejście do firmy młodszego pokolenia. Postawiono na internet, nowoczesny marketing i sprzedaż zagraniczną. Dziś w zakładzie pracuje ponad 30 osób, a czapki z Józefowa trafiają do klientów na całym świecie. Szczególną popularność zdobyły w Stanach Zjednoczonych, gdzie dla części odbiorców stały się wręcz przedmiotami kolekcjonerskimi.

Szewc, który podbił social media

Dariusz Niedźwiedź, właściciel Sneaker Boyz, pokazał z kolei, że usługi szewskie nie muszą kojarzyć się wyłącznie z wymianą obcasa czy klejeniem podeszwy. Jego specjalnością stały się sneakersy , czyli buty sportowe – ich renowacja, naprawa i personalizacja.

Połączenie tradycyjnego fachu z kulturą streetwearu okazało się strzałem w dziesiątkę. Filmy pokazujące odnawianie butów osiągają milionowe wyświetlenia, a profil marki zgromadził setki tysięcy odbiorców. Do pracowni trafiają też wyjątkowo cenne egzemplarze. Najdroższa para butów, przy której pracował Dariusz Niedźwiedź, była warta około 80 tys. zł. Z jego usług korzystali również znani piłkarze.

Piece kaflowe? Klienci czekają na nie półtora roku

Jeszcze bardziej zaskakująca może być historia Dariusza Krupy, zduna z Wołomina. Gdy tradycyjne piece kaflowe zaczęły przegrywać z kominkami, zawód zduna wydawał się skazany na powolne wymieranie. Krupie udało się jednak połączyć tradycję z nowoczesnością. W wykonywanych przez siebie piecach zaczął montować szyby pozwalające obserwować ogień, zastosował rozwiązania spełniające współczesne normy emisji spalin i rozszerzył ofertę o nowoczesne piece akumulacyjne.

Do tego zaczął pokazywać swoją pracę w internecie. Dziś jego profil obserwują dziesiątki tysięcy osób, a zainteresowanie usługami jest tak duże, że na wolny termin trzeba czekać nawet półtora roku.

Stare zawody, nowe wyzwania

Renesans rzemiosła nie oznacza jednak, że branża nie ma problemów. Jednym z największych jest brak następców. W wielu miejscach zniknęły szkoły uczące tradycyjnych zawodów, a wraz z odchodzącymi na emeryturę fachowcami może znikać wiedza gromadzona przez dziesięciolecia.

Rzemiosło potrzebuje nowych fachowców, dlatego równie ważne jak pielęgnowanie tradycyjnych zawodów jest przekazywanie tych umiejętności kolejnym osobom. W pięciu centrach kształcenia zawodowego i ustawicznego prowadzonych przez samorząd województwa mazowieckiego można zdobywać także kwalifikacje rzemieślnicze. Kursy są bezpłatne i dostępne już od 18. roku życia. Jeśli ktoś chce nauczyć się konkretnego fachu lub zmienić dotychczasową branżę, ma taką możliwość niezależnie od wieku. – podsumowuje wicemarszałek Wiesław Raboszuk.

Dlatego tak duże znaczenie ma dziś kształcenie nowych rzemieślników – zarówno młodzieży, jak i dorosłych, którzy chcą się przekwalifikować. Bo współczesny rzemieślnik coraz częściej nie tylko szyje, naprawia czy buduje. Prowadzi sklep internetowy, nagrywa filmy, buduje markę w mediach społecznościowych i sprzedaje swoje produkty klientom z drugiego końca świata.

Cały materiał dostępny w najnowszym numerze miesięcznika „Mazowsze. Serce Polski” oraz na stronie mazovia.pl. 

Rząd chce wprowadzić nową stawkę 24 proc.

Obecnie osoby rozliczające się według skali podatkowej płacą 12-procentowy PIT od dochodów do 120 tys. zł rocznie. Każda złotówka ponad tę granicę jest objęta stawką 32 proc. 

Po zmianach dochody do 130 tys. zł mają być opodatkowane stawką 12 proc., natomiast dla dochodów między 130 tys. a 150 tys. zł rząd chce wprowadzić nową stawkę 24 proc. Dopiero nadwyżka ponad 150 tys. zł byłaby objęta podatkiem w wysokości 32 proc.

Według rządowych wyliczeń maksymalna korzyść dla podatnika może wynieść nawet 3,6 tys. zł rocznie, czyli około 300 zł miesięcznie. Najwięcej zyskają osoby osiągające dochody przekraczające obecny próg 120 tys. zł, w tym specjaliści, menedżerowie, lekarze, informatycy czy część przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych. 

Według szacunków na zmianach skorzysta około 3,5 mln osób.

Zmiany będą kosztowały budżet miliardy złotych

Zapowiedź zmian padła podczas wspólnej konferencji premiera i ministra finansów Andrzeja Domańskiego. Jak podkreślił szef rządu, celem reformy jest odciążenie rosnącej klasy średniej, która coraz częściej wpada w wyższy próg podatkowy nie dlatego, że gwałtownie się bogaci, ale dlatego, że od kilku lat rosną wynagrodzenia i inflacja. 

– Jestem przekonany, że po zmianach system podatkowy będzie sprawiedliwszy, a korzyści będą dotyczyły milionów ludzi, którzy dziś ponoszą najcięższe daniny. Chcemy zrównoważyć wysiłek finansowy wszystkich obywateli i obciążyć największe firmy” – powiedział Premier Donald Tusk. 

Przyznał też, że te propozycje będą kosztowały budżet miliardy złotych. Dlatego... 

– Zaproponujemy podniesienie CIT-u z 19 do 22 proc. dla podmiotów osiągających roczne przychody przekraczające 50 mln euro, czyli 200 mln zł, oraz dla podatkowych grup kapitałowych, a więc tych osiągających największe przychody koncernów i dużych przedsiębiorstw – doprecyzował.

Podwyżki płac „zjadało” wyższe opodatkowanie

Eksperci zwracają uwagę, że podniesienie progu podatkowego było oczekiwane od dawna. Obowiązujący limit 120 tys. zł został wprowadzony w 2022 roku. Od tego czasu wynagrodzenia znacząco wzrosły, przez co coraz więcej pracowników zaczęło płacić 32-procentowy PIT. W praktyce oznaczało to, że część podwyżek była w dużej mierze „zjadana” przez wyższe opodatkowanie.

Warto przypomnieć, że w ostatnich miesiącach w debacie publicznej pojawiały się różne propozycje zmian. Polska 2050 forsowała podniesienie drugiego progu do 140 tys. zł, a podobne rozwiązania były przedmiotem prac sejmowych. Ostatecznie rząd zdecydował się jednak na wariant 130 tys. zł połączony z dodatkową stawką 24 proc., co ma ograniczyć koszty reformy dla budżetu państwa.

Nowe zasady rozliczania PIT zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku

Proponowane zmiany to na razie tylko założenia reformy podatkowej. Szczegóły mają zostać zapisane w projektach ustaw, które trafią do konsultacji i parlamentu.

– To jest rozwiązanie z punktu widzenia podatników korzystne. Z punktu widzenia budżetu dosyć kosztowne, ponad 10 mld złotych – powiedział w TVN24 minister finansów Andrzej Domański.

Jeśli zapowiedzi rządu zostaną zrealizowane, nowe zasady rozliczania PIT zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Dla milionów podatników będzie to pierwsza od kilku lat realna ulga w podatku dochodowym.