W tym wydaniu programu informacyjnego samorządu województwa mazowieckiego "Informacje z Mazowsza" mówimy m.in. o tym, gdzie na Mazowszu unikać kąpieli, ponad 2,9 mln zł dla druhów z regionu radomskiego, zmodernizowanym odcinku trasy Warszawskiej Kolei Dojazdowej, nowym domu pomocy w Pułtusku oraz dwóch zakupionych obrazach w Muzeum im. Jacka Malczewskiego.

Z raportu „Piwo bezalkoholowe – opinie, postrzeganie, zwyczaje” wynika, że 64 procent Polaków uznaje piwo zero za dobrą alternatywę dla napojów alkoholowych. Jeszcze więcej, bo 66 proc. badanych, uważa, że może ono pomagać w ograniczaniu picia alkoholu.

Ochłoda, kierowcy i świadomy wybór

Powody są bardzo praktyczne. Prawie połowa badanych, 48 proc., sięga po piwo bezalkoholowe dla ochłody. Wśród osób, które przyjeżdżają samochodem, 59 proc. wybiera napoje bezalkoholowe, żeby bezpiecznie wrócić do domu. To pokazuje, że zmiana nie dotyczy wyłącznie mody, ale też codziennych decyzji podejmowanych przy rodzinnym stole, na działce, nad jeziorem czy właśnie podczas letniego grilla.

Co ciekawe, według badania aż 89 proc. osób pijących piwo zero deklaruje, że po jego wypiciu nie odczuwa już potrzeby sięgnięcia po alkohol. Z kolei 55 proc. badanych twierdzi, że stara się ograniczać spożycie alkoholu, a 21 proc. deklaruje całkowitą abstynencję.

Presja na alkohol słabnie

– Badanie pokazuje wyraźną zmianę obyczajów wokół alkoholu. Słabnie dawna presja, by przy wspólnym stole koniecznie sięgnąć po procenty, a coraz więcej osób spokojnie wybiera niepicie. Polacy wpisują się w szerszy, międzynarodowy zwrot ku ograniczaniu spożycia alkoholu – komentuje Andrzej Strojny, główny analityk Warsaw Enterprise Institute.

Ten trend ma już swoją nazwę: NoLo, czyli no low alcohol – brak alkoholu albo jego niska zawartość. Według badania dostrzega go w swoim otoczeniu 39 proc. społeczeństwa, najczęściej osoby młode i kobiety.

Zmiana przyzwyczajeń konsumentów zbiega się z coraz ostrzejszą dyskusją o ograniczaniu sprzedaży alkoholu. W Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad nowelizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Projekt zakłada między innymi zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw oraz ograniczenia w sprzedaży internetowej. Równolegle kolejne samorządy decydują się na nocną prohibicję.

Piwo zero przestało być niszą

Przedstawiciele WEI przekonują jednak, że najważniejsza zmiana dokonuje się oddolnie – nie przez zakazy, ale przez decyzje samych konsumentów.

– Jak widać Polacy sami ograniczają spożycie alkoholu i robią to skuteczniej niż niejedna regulacja. Na rosnącą świadomość społeczną na temat negatywnych skutków spożycia alkoholu rynek odpowiada szeroką ofertą piw 0. Zamiast sięgać po kolejne zakazy w formie nocnej prohibicji czy niezapowiedziane podwyżki akcyzy, państwo powinno wspierać te pozytywne, oddolne zmiany – podkreśla Piotr Palutkiewicz, prezes Warsaw Enterprise Institute.

Emerytom często brakuje pieniędzy na codzienne wydatki

W przełożeniu na konkrety – jak podaje Wp.pl – wygląda to tak: 

• wśród osób w wieku 65-74 lat aż 89,7 proc. majątku stanowią nieruchomości; to najwięcej w UE; 

• oszczędności gotówkowe to tylko 9,6 proc.

W efekcie polscy emeryci często mierzą się z tzw. ubóstwem płynnościowym. Oznacza to, że mają cenne domy, ale brakuje im pieniędzy na codzienne wydatki. Chyba że coś sprzedadzą.

W ogonie Unii Europejskiej

W Polsce oszczędności pozwalają przeżyć emerytom 12,5 miesięcy na poziomie 50 proc. średniej krajowej. To – podkreśla serwis – jeden z najniższych wyników w UE.

Dla porównania: w Niemczech oszczędności przeciętnego emeryta pozwalają pokryć ponad 50 miesięcy wydatków, we Francji ponad 54 , a w Holandii – 36 miesięcy. 

W krajach takich jak Belgia czy Dania seniorzy mogą sfinansować codzienną konsumpcję nawet przez 5 lat.

Problem z ustaleniem właściciela lub użytkownika auta

Z danych przywoływanych przez media wynika, że w 2025 roku urządzenia systemu CANARD zarejestrowały ponad 1,3 mln naruszeń. Ponad 120 tys. z nich miało dotyczyć pojazdów spoza UE. Mandatów wystawionych takim kierowcom było jednak zaledwie kilka tysięcy.

Największą grupę stanowiły samochody z Ukrainy. W ich przypadku odnotowano ponad 77 tys. naruszeń, ale mandatów miało być około 2,5 tys. Jeszcze większy rozdźwięk widać przy pojazdach z Białorusi – 7,4 tys. naruszeń i tylko 42 mandaty. W przypadku aut z Rosji odnotowano 218 wykroczeń, ale nie wystawiono żadnego mandatu.

Problem nie polega na tym, że fotoradary rejestrują prędkość, robią zdjęcia i zapisują dane pojazdu. Schody zaczynają się, gdy trzeba ustalić właściciela lub użytkownika auta. W przypadku państw spoza Unii Europejskiej brakuje skutecznych mechanizmów wymiany danych, które pozwalałyby szybko i automatycznie kierować sprawy do ukarania.

Równość wobec prawa i skuteczność systemu

W praktyce oznacza to, że polski kierowca po zdjęciu z fotoradaru może spodziewać się wezwania, punktów karnych i mandatu. W przypadku części pojazdów zarejestrowanych poza UE sprawa często kończy się na samej rejestracji wykroczenia.

To rodzi pytania o równość wobec prawa i skuteczność systemu. Zwłaszcza że problem nie jest marginalny – chodzi o dziesiątki tysięcy przypadków rocznie. Bez lepszej współpracy międzynarodowej i skuteczniejszej wymiany danych fotoradary nadal będą widzieć wykroczenia, ale państwo nie zawsze będzie w stanie wyciągnąć z tego konsekwencje.

Szczególnie niepokojąca jest liczba nietrzeźwych kierowców

W związku z długim weekendem policjanci kontrolowali przede wszystkim prędkość, trzeźwość kierujących, stan techniczny pojazdów oraz sposób przewożenia pasażerów. Mimo licznych apeli o ostrożność, statystyki już po pierwszych dniach weekendu okazały się bardzo poważne.

Szczególnie niepokojąca jest liczba nietrzeźwych kierowców. Ponad tysiąc osób zatrzymanych po alkoholu w zaledwie trzy dni pokazuje, że problem jest ogromny. W kilku najpoważniejszych zdarzeniach pojawiały się także ucieczki z miejsca wypadku albo podejrzenia jazdy pod wpływem środków odurzających.

Tragedia w Ząbkach 

Jednym z najbardziej dramatycznych wypadków długiego weekendu było zdarzenie w Ząbkach koło Warszawy. Doszło do niego w sobotni wieczór. Ze ustaleń policji wynika, że kierujący Hondą, jadąc w kierunku Warszawy, miał wykonać niebezpieczny manewr z pasa przeznaczonego do skrętu w prawo. Wtedy doszło do zderzenia z Audi.

Siła uderzenia była ogromna. Audi zostało wyrzucone w górę, uderzyło w elementy infrastruktury drogowej i zostało rozerwane na części. Samochodem podróżowało trzech młodych mężczyzn w wieku od 22 do 24 lat. Dwóch z nich mimo udzielonej pomocy medycznej – zmarło. Trzeci w ciężkim stanie trafił do szpitala.

Kierowca Hondy, 37-letni obywatel Turcji, był trzeźwy i został zatrzymany przez policję. Dokładne okoliczności tragedii są wyjaśniane przez śledczych.

Śmiertelne potrącenie w Pruszkowie

Do tragicznego zdarzenia doszło również w Pruszkowie. 4 czerwca, około godziny 3 nad ranem, kierujący Audi potrącił 21-letnią kobietę. Po wypadku odjechał z miejsca zdarzenia.

Poszkodowana trafiła do szpitala, ale jej życia nie udało się uratować. Policjanci zatrzymali 22-letniego kierowcę po około godzinie. Według przekazanych informacji mężczyzna miał blisko 2 promile alkoholu w organizmie. Pobrano mu także krew do dalszych badań.

To jeden z tych wypadków, które szczególnie pokazują, jak tragiczne konsekwencje może mieć jazda po alkoholu. Ofiarą była młoda kobieta, a sprawca nie zatrzymał się, by udzielić jej pomocy.

BMW wpadło do rzeki. Nie żyje pasażer

Tragicznie zakończyła się także nocna jazda BMW w Osieku nad Notecią w Wielkopolsce. Samochód wpadł do rzeki. 22-letni kierowca zdołał samodzielnie wydostać się z pojazdu, jednak w aucie pozostał 23-letni pasażer.

Strażacy wyciągnęli mężczyznę z samochodu, ale nie dawał on oznak życia. Kierowca był trzeźwy, jednak wstępne badania miały wykazać obecność marihuany w jego organizmie. Policja zatrzymała mu prawo jazdy. Sprawę wyjaśniają funkcjonariusze pod nadzorem prokuratora.

Ciężko ranny 16-latek i ucieczka z miejsca wypadku

Bardzo poważny wypadek miał miejsce także w miejscowości Siewalka w powiecie opolskim w województwie lubelskim. Ranny został 16-letni motocyklista. Nastolatek z ciężkimi obrażeniami trafił do szpitala śmigłowcem Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Według wstępnych informacji kierowca Opla miał odjechać z miejsca zdarzenia bez udzielenia pomocy. Policjanci odnaleźli uszkodzony samochód porzucony w lesie. Zatrzymany kierowca miał ponad 2 promile alkoholu. Zarzuty mieli usłyszeć także pasażerowie auta, którzy nie udzielili pomocy poszkodowanemu.

Po pierwsze – bezpieczeństwo czworonogów

Zaczynali od projektowania i produkcji osłon balistycznych. Na prośbę służb mundurowych zaczęli tworzyć kamizelki ochronne dla ich psów. Teraz zaczęli prace nad hełmami dla czworonogów.

– To, co wymyślimy i zbadamy na uczelni, staramy się wdrażać do przemysłu, w tym też w naszym startupie – mówi cytowany przez pwr.edu.pl dr Dariusz Pyka. – Prace na uczelni doprowadzamy do etapu demonstratora technologicznego, a jako spółka możemy dojść do gotowego produktu. Tak powstały nasze pierwsze hełmy dla ludzi, a potem prototypy hełmów dla psów.

Psie kamizelki – jak podkreśla rozmówca serwisu – wyrosły z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwo czworonogom pracującym m.in. w ratownictwie, ochronie czy wojsku. Ważną kwestią są też koszty wyszkolenie takiego psa. Sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych. Nie licząc pracy przewodnika.

Szyte na miarę

Jak podkreślają autorzy projektu, każdy hełm i kamizelka są szyte na miarę każdego psa. Bo projektowany sprzęt jest dostosowany do budowy ciała psa i zagrożeń, przed którymi ma je chronić. 

– Dobieramy materiały i rozwiązania zależnie od tego, czy pies jest narażony na kontakt z ostrymi elementami otoczenia, ataki nożem lub bronią palną czy długie pływanie – tłumaczy w rozmowie z pwr.edu.pl Karina Krawiec z Wydziału Mechanicznego. 

I dodaje: – Kamizelka ma formę uprzęży. Przewodnik może do niej wybrać wkład chroniący przed ostrymi przedmiotami, balistyczny lub wypornościowy.

We współpracy ze specjalistami

Wyzwaniem dla projektantów jest także to, że pies – jak mówi rozmówczyni serwisu – może nie dawać jasnych sygnałów dyskomfortu. Tymczasem źle dopasowany sprzęt negatywnie wpłynąć na jego stawy. 

– Dlatego współpracujemy nie tylko z przewodnikami, ale też z psimi fizjoterapeutami, weterynarzami i behawiorystami, którzy wychwytują najmniejsze oznaki dyskomfortu – podkreśla Karina Krawiec. 

To jeden z pierwszych w Polsce projektów tak kompleksowo podchodzących do ochrony psów służbowych. Naukowcy zapowiadają, że po zakończeniu testów hełmy trafią do sprzedaży komercyjnej.

#mazowsze

Lidl ogłosił zmianę godzin otwarcia swoich sklepów tuż przed długim weekendem czerwcowym. W środę większość placówek sieci będzie czynna do 23. 

Jeszcze dłuższymi godzinami otwarcia swoich sklepów kusi Biedronka. I to już od wtorku 2 czerwca. Jak informuje, „ponad 3000 sklepów [będzie] otwartych do godz. 23:30”. 

W czwartek 4 czerwca, czyli w Boże Ciało dyskonty, super- i hipermarkety będą nieczynne. Bo to dzień ustawowo wolny od pracy, co oznacza zakaz handlu. Poza kilkoma wyjątkami. 

Właściciel sklepu sam może stanąć za ladą

W niedziele i święta sklep może prowadzić wyłącznie sam właściciel, działający osobiście i na własny rachunek, lub członkowie jego najbliższej rodziny.

Zakupy można też zrobić m.in. na stacjach paliw, w kwiaciarniach, placówkach handlowych na dworcach, lotniskach, w strefach wolnocłowych, hotelach, szpitalach, obiektów kulturalnych i sportowych, w piekarniach i cukierniach. 

W piątek i sobotę Lidl ma działać w standardowych godzinach, Biedronka w wydłużonych.

To inicjatywa edukacyjna wywodząca się z ogólnopolskiej kampanii #Usta-Pysk. Jej główne przesłanie jest proste: właściwa reakcja w pierwszych minutach może uratować życie zwierzęcia, ale nie zastępuje pomocy lekarza weterynarii.

Kampania #Usta-Pysk

Za inicjatywą stoi Fundacja Neli Małej Reporterki, funkcjonująca również pod angielską nazwą The Adventure Starts Here Foundation. Kampania #Usta-Pysk została uruchomiona jako projekt edukacyjny poświęcony pierwszej pomocy przedweterynaryjnej, czyli działaniom podejmowanym zanim zwierzę trafi pod opiekę specjalisty.

Celem kampanii jest zwiększanie świadomości właścicieli zwierząt, dzieci, rodziców, opiekunów oraz przypadkowych przechodniów. Chodzi nie tylko o to, żeby wiedzieć, jak pomóc, ale także o to, by wiedzieć, czego nie robić. Błędna reakcja, choć często wynika z dobrych intencji, może pogorszyć stan zwierzęcia.

Pomoc przedweterynaryjna, nie leczenie

Pierwsza pomoc dla zwierząt nie oznacza samodzielnego leczenia. To przede wszystkim zabezpieczenie sytuacji, ograniczenie ryzyka i jak najszybszy kontakt z lekarzem weterynarii albo odpowiednimi służbami.

W przypadku zwierząt domowych ważne jest szybkie rozpoznanie zagrożenia: problemów z oddychaniem, utraty przytomności, silnego krwawienia, urazu po wypadku, zadławienia czy objawów zatrucia. W takich sytuacjach najważniejsze jest zachowanie spokoju, zabezpieczenie zwierzęcia przed dalszym urazem i natychmiastowa konsultacja z weterynarzem.

Eksperci podkreślają, że nawet najlepsza pierwsza reakcja właściciela ma charakter pomostowy. Ma pomóc zwierzęciu dotrwać do momentu, w którym opiekę przejmie specjalista.

Dzikie zwierzęta wymagają szczególnej ostrożności

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zwierząt dzikich. Ranny jeż, ptak, zając, lis czy sarna mogą potrzebować pomocy, ale nieumiejętna ingerencja człowieka bywa dla nich dodatkowym zagrożeniem. Zwierzę może być zestresowane, może próbować się bronić, a jego przeniesienie w niewłaściwy sposób może pogłębić obrażenia.

Dlatego w przypadku dzikich zwierząt kluczowa jest ostrożność. Zanim ktoś zdecyduje się dotykać, przenosić albo zabierać zwierzę z miejsca znalezienia, powinien skontaktować się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt, lekarzem weterynarii, strażą miejską, policją lub numerem alarmowym – zależnie od sytuacji i skali zagrożenia.

Ważne jest też rozróżnienie, czy zwierzę rzeczywiście potrzebuje pomocy. Młode ptaki lub ssaki nie zawsze są porzucone tylko dlatego, że przez chwilę nie widać przy nich matki. Zbyt pochopna interwencja może wyrządzić więcej szkody niż pożytku.

Czy mieszkańcy wiedzą, jak reagować?

Dzień Pierwszej Pomocy dla Zwierząt Dzikich i Domowych ma zachęcać do zadania prostego pytania: czy wiemy, co zrobić w nagłej sytuacji? Wielu właścicieli psów i kotów zna numer do swojego weterynarza, ale nie każdy wie, jak zachować się przy zadławieniu, potrąceniu, krwawieniu czy nagłym pogorszeniu stanu zwierzęcia.

Jeszcze trudniejsze są sytuacje z udziałem zwierząt dzikich. Tu oprócz chęci pomocy potrzebna jest wiedza, gdzie zadzwonić i jak nie pogorszyć sytuacji. Właśnie dlatego kampanie edukacyjne, takie jak #Usta-Pysk, są ważnym elementem profilaktyki i odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami.

Najważniejsza zasada: nie zwlekać

Organizatorzy kampanii przypominają, że pierwsza pomoc ma sens wtedy, gdy jest udzielana rozsądnie i szybko. Nie chodzi o zastępowanie weterynarza, ale o właściwą reakcję do czasu uzyskania profesjonalnej pomocy.

W praktyce oznacza to trzy podstawowe zasady: zachować spokój, zabezpieczyć zwierzę i jak najszybciej skontaktować się ze specjalistą. W wielu przypadkach to właśnie pierwsze minuty decydują o tym, czy zwierzę będzie miało szansę przeżyć.

Przepis ma dotyczyć nie tylko dróg publicznych, ale także parków, stref ruchu, stref zamieszkania, chodników i ścieżek rowerowych.

Ministerstwo tłumaczy zmiany

Ministerstwo Infrastruktury wyjaśnia, że nowe regulacje są odpowiedzią na zmieniającą się rzeczywistość. Hulajnogi elektryczne i inne urządzenia transportu osobistego stały się bardzo popularne, także wśród coraz bardzo młodych użytkowników.

– Dostrzegamy zjawisko rosnącej popularności poruszania się hulajnogami elektrycznymi i to przez coraz młodsze osoby. Ministerstwo Infrastruktury nie pozostaje wobec tego obojętne. Staramy się podążać za rozwojem technologicznym, bo prawo powinno reagować na zmieniającą się rzeczywistość. Dlatego zdecydowaliśmy o obowiązku stosowania kasków ochronnych do 16 roku życia – tłumaczył minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

Nowy obowiązek nie obejmuje osób, które ukończyły 16 lat. W ich przypadku jazda w kasku nie będzie wymagana, ale wciąż zalecana.

Dzieci do 7 lat także w kaskach

Od 3 czerwca zmienią się również zasady przewożenia najmłodszych dzieci. Dzieci do 7 roku życia przewożone na rowerze, rowerze z napędem, w wózku rowerowym albo w przyczepce rowerowej również będą musiały mieć kask.

Dziecko będzie można przewozić na dodatkowym siodełku lub w foteliku rowerowym. Obowiązek kasku nie będzie jednak bezwzględny w każdej sytuacji. Wyjątek przewidziano wtedy, gdy konstrukcja fotelika bezpieczeństwa uniemożliwia założenie kasku. Kask nie będzie też wymagany, jeśli dziecko podróżuje w przyczepie przystosowanej do przewozu osób i korzysta z pasów bezpieczeństwa.

Nowe przepisy wprowadzają także zakaz przewożenia dziecka w przyczepie lub wózku rowerowym, jeżeli rower albo wózek jest wyposażony w silnik spalinowy.

Za brak kasku grozi mandat

Rodzice i opiekunowie powinni pamiętać, że niedopełnienie nowego obowiązku może zakończyć się mandatem. Za jazdę dziecka bez kasku przewidziano karę do 100 zł.

Przepisy mają uporządkować zasady korzystania z różnych środków transportu i zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych uczestników ruchu. Dotyczy to szczególnie hulajnóg elektrycznych, które w ostatnich latach stały się powszechnym środkiem przemieszczania się po miastach.

Urazy głowy należą do najpoważniejszych

Kask ma ograniczać ryzyko najgroźniejszych urazów. W przypadku wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych urazy głowy są jednymi z najczęstszych obrażeń i stanowią około jednej trzeciej wszystkich urazów odnoszonych przez użytkowników takich pojazdów.

Według danych przywoływanych przez resort infrastruktury, jazda w kasku na hulajnodze elektrycznej może zmniejszyć ryzyko urazów głowy nawet o 44 procent.

#mazowsze

Do spędzenia długiego weekendu na Mazowszu zachęca marszałek Adam Struzik. – Nasz region jest pełen wyjątkowych miejsc wartych zobaczenia. Od zamków, skansenów po wspaniałe muzea i centra kultury i sztuki. Ale to także parki, rzeki, jeziora, miejsca idealne do spędzenia czasu, odpoczynku, a także skosztowania lokalnych przysmaków. Zapraszam na Mazowsze, każdy znajdzie tu coś dla siebie.

Rok 2025 był rekordowy dla turystyki w województwie mazowieckim. Ponad 12 procentowy wzrost w stosunku do roku poprzedniego. Nasz region był najczęściej wybieraną destynacją turystyczną w Polsce, wyprzedzając m.in. Małopolskę i Dolny Śląsk. Szczególnie dynamicznie rośnie ruch turystów zagranicznych, ich liczba osiągnęła poziom 2,18 mln osób. Coraz większą rolę odgrywa Warszawa, która przyciąga na krótkie, intensywne wyjazdy typu city break. W 2025 roku miasto odwiedziło około 5,5 mln turystów, wyraźnie wyprzedzając inne duże ośrodki miejskie w Polsce, takie jak Kraków czy Wrocław (więcej na www.mrot.pl).

Mazowsze na długi weekend? Wicemarszałek Wiesław Raboszuk nie ma wątpliwości, że to świetny wybór. – To region pełen niesamowitych miejsc, zarówno dla miłośników historii, jak i osób szukających odpoczynku czy aktywnej rekreacji. Zachwyca przyrodą, lasami, rzekami i jeziorami. Są też muzea i lokalne smaki, dzięki którym zwiedzanie staje się jeszcze ciekawsze. Jak długi weekend, to tylko na Mazowszu!

Mazowsze to przede wszystkim bogata oferta. Od atrakcji miejskich, wydarzeń kulturalnych po miejsca sprzyjające odpoczynkowi i aktywnemu zwiedzaniu. Coraz chętnej turyści kierują swoje kroki w stronę Kampinoskiego Parku Narodowego, a także wybierają aktywną formę wypoczynku w postaci spływów kajakowych, wycieczek rowerowych czy pieszych wędrówek szlakami tematycznymi.

Co warto zobaczyć na Mazowszu? Podróżując po naszym regionie zachęcamy do odwiedzenia mazowieckich instytucji kultury.

Spotkanie z Żółtą Damą na zamku w Liwie

Książęcy zamek od ponad dwóch dekad gości w swych murach miłośników historii i rekonstrukcji historycznych. 

Słynie z unikalnych kolekcji różnego rodzaju broni i militariów z czasów rzymskich aż do ostatniej wojny. Na uwagę zasługuje kolekcja bagnetów z dwudziestu różnych krajów. 

Legenda głosi, że spacerując po zamkowych komnatach gotyckiego zamku, należy się mieć na baczności. Z umieszczonego na klatce schodowej portretu schodzi bowiem legendarna Żółta Dama, aby przypomnieć o swoim istnieniu. Błąka się nocą, szukając po śmierci uwolnienia od ciężaru winy. To duch pięknej Ludwiki, żony kasztelana, którą mąż niesprawiedliwie posądził o niewierność i ukrycie podarowanych brylantów. Po ścięciu pięknej kasztelanki okazało się, że kosztowności ukradła sroka.  

Będąc w okolicy warto wybrać się na Sowią Górą. To znajdujący się na niewielkim wzniesieniu punkt widokowy na malowniczą dolinę rzeki Liwiec. A jeśli pogoda dopisze można także zaczerpnąć wodnych kąpieli, zorganizować spływ kajakiem lub obserwować faunę i florę historycznego pogranicza Mazowsza i Podlasia.

Muzeum Wsi Radomskiej 

Położone dosłownie w dolinie Mlecznej, czyli prawobrzeżnego odpływu Radomki. Miód? Też się znajdzie! To obszar 32,5 ha, na którym można podziwiać 80 obiektów architektury ludowej. Na zwiedzających czekają chałupy, dworki, kościoły i młyny wodne. Wszystko zachowane z największym pietyzmem i dbałością o szczegóły. I nie jest to ostatnie słowo! Na montaż czeka kolejnych 20 obiektów!

W swoich zbiorach, oprócz obiektów architektury muzeum szczyci się także bogatą kolekcją eksponatów ruchomych. To ponad 16 000 przedmiotów, wśród których na szczególną uwagę zasługują kolekcje uli i narzędzi pszczelarskich, maszyn rolniczych i sztuki ludowej.

Oddziałem Muzeum Wsi Radomskiej jest Muzeum im. Oskara Kolbera w Przysusze, z malowniczą siedzibą w zabytkowym dworze rodziny Dembińskich herbu Nieczuja. To tu gromadzone, opracowywane naukowo i eksponowane są zabytki i materiały prezentujące dzieła tego wybitnego etnografa, folklorysty i kompozytora. 

Stosunkowo nieduża odległość między Muzeum Wsi Radomskiej a jego oddziałem w Przysusze sprawia, że jest to obowiązkowa pozycja na długi weekend dla każdego, kto chciałby organoleptycznie sprawdzić, jak to drzewiej bywało.

Kurpie, Puszcza Zielona i Muzeum Kultury Kurpiowskiej 

Kurpiowska Puszcza Zielona, rozciągająca się na północ od Ostrołęki i Nowogrodu, oferuje tyle turystycznych atrakcji i ciekawostek, że można by w niej spędzić wiele dni.

Wyprawę na Kurpie Zielone zacząć można od Ostrołęki, a w zasadzie od tamtejszego Muzeum Kultury Kurpiowskiej mieszczącego się w pięknej kamienicy przy ulicy Józefa Bema 8. Bogate zbiory, między innymi słynnych wycinanek kurpiowskich, związane z szeroko rozumianą kulturą kurpiowską pozwolą nam przygotować się do dalszej podróży.

Ostrołęka to miasto, którego nazwa została zapisana na Łuku Triumfalnym w Paryżu, z pięknym Mostem Madalińskiego wzorowanym na moście w Sewilli. Tutaj właśnie mieści się siedziba Związku Kurpiów, tutaj więc rodzi się najwięcej pomysłów na to, jak tradycje, kulturę i język Kurpiów zachować, ożywiać i przybliżać innym.

Będąc w okolicy, koniecznie trzeba odwiedzić Zagrodę Kurpiowską w Kadzidle, gdzie możemy podziwiać zarówno piękno ludowej architektury, jak i wyposażenie dawnych wnętrz. 

Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu 

Położony w malowniczej dolinie rzeki Sierpienicy skansen pozwala przenieść się do świata mazowieckiej wsi z przełomu XIX i XX wieku. 

Na terenie 60 hektarów zgromadzono ponad 80 obiektów tradycyjnej architektury, tworzących charakterystyczną dla Mazowsza wieś rzędową. To chaty mieszkalne, budynki gospodarskie, dwór, a nawet wciąż działający wiatrak koźlak, który wprawiany jest w ruch w każdą niedzielę  
w sezonie turystycznym. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w muzeum są zagrody z Czermna i Izdebnej, których ściany pokryte są niebieskim barwnikiem.

Wystawy okolicznościowe w izbach chłopskich zmieniają się wraz z porami roku i tradycyjnymi świętami. Wiosną wnętrza ozdabiane są kolorowymi palmami i pisankami, przypominając  
o wielkanocnych zwyczajach. Z kolei zimą w chatach pojawiają się snopy zbóż i choinki przyozdobione w tradycyjny dla mazowieckiej wsi sposób. 

Skansen przyciąga nie tylko zwiedzających, ale i filmowców. Muzeum było tłem, trzeba dodać – niezwykle efektownym, dla takich produkcji jak „Pan Tadeusz” czy „Ogniem i Mieczem”. Zwiedzanie można więc połączyć z próbą dopasowania filmowych lokacji do sierpeckich zagród. 

Książąt Mazowieckich w Ciechanowie – czarny pies i tajemniczy skarb

Zbudowany na bagnistym terenie, o murach wysokich na 10 metrów. Od ponad pół wieku gości  
w swych murach miłośników historii i rekonstrukcji historycznych. 

Powstał na przełomie XIV i XV wieku z inicjatywy księcia Janusza I. Pełnił funkcję zarówno obronną i rezydencjonalną. Wielokrotnie rozbudowywany i modernizowany, z czasem popadł w ruinę. Po II wojnie światowej rozpoczęto badania oraz prace restauracyjne, dzięki którym do dziś pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków północnego Mazowsza. 

To właśnie na dziedzińcu ciechanowskiej warowni Sienkiewicz umieścił pojedynek Zbyszka   
z Bogdańca i Rotgiera. Według legendy, płynąca przez Ciechanów Łydynia zyskała swoją nazwę od niezwykle entuzjastycznej reakcji miejscowych rybaków na widok kąpiącej się nieopodal zamku królowej Bony. W murach ponad 600 letniej warowni musi znajdować się ten unikatowy pierwiastek, który przyciągał tu koronowane głowy i powieściopisarzy, a dziś, podczas wielu sezonowych imprez rycerskich tłumy odwiedzających. Czemu nie sprawdzić tego osobiście?  

Zwiedzający muszą jednak uważać po zmroku! Zamek nawiedza Biała Dama – żona kasztelana, która przez wrodzoną skłonność do gubienia prezentowanej przez małżonka biżuterii została skazana na śmierć poprzez ścięcie. Po dziś dzień spaceruje między basztami szukając sprawiedliwości. To nie jedyna z historii z dreszczykiem z ciechanowskich lochów. O Czarnym Psie nie będziemy pisać, musicie przekonać się na miejscu. Kto wie? Może to Wam przypadnie fortuna, której strzeże. 

A po wizycie na zamku koniecznie odwiedźcie oddalone zaledwie o kilka kilometrów Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. 

Warszawa 

Co ma Paryż albo Wiedeń, czego nie ma Warszawa? Stolica zdobywa coraz większe uznanie wśród turystów nie tylko z Polski, ale i zagranicy. Brytyjski „The Times” uznał ją nawet za najlepsze miejsce w Europie na weekendowy wyjazd! I w pełni się z tym zgadzamy, a na poparcie tej tezy mamy twarde statystyki. Z najnowszego raportu „Turystyka w Warszawie. Aktualne dane” wynika, że w ubiegłym roku stolicę odwiedziło ponad 23 miliony osób. 

Warszawa zachwyca pięknem swojej architektury, krajobrazami, ale także ofertą kulturalną. Szczególnie warto zwrócić uwagę na placówki prowadzone przez samorząd województwa, każdy najdzie coś dla siebie.  

Miłośnicy historii z pewnością docenią Państwowe Muzeum Archeologiczne oraz Muzeum Niepodległości. Pierwsze pozwala poznać bogactwo kultury ludowej i tradycji wielu regionów, drugie natomiast opowiada o drodze do wolności i najważniejszych momentach z dziejów naszego kraju. 

Natomiast fanom sportowej rywalizacji polecamy Muzeum Sportu i Turystyki, gdzie gromadzone są wyjątkowe pamiątki związane z największymi sukcesami polskich sportowców. W swoich zbiorach, liczących blisko 60 tysięcy eksponatów, posiada m.in.: wyjątkową kolekcję medali  
i pochodni olimpijskich, kajak Karola Wojtyły, późniejszego papieża Jana Pawła II czy najmniejszą książkę olimpijską w historii. Muzeum posiada również wyjątkowe zbiory filatelistyczne  
i numizmatyczne, 56 tys. fotografii, 37 tys. książek i czasopism oraz tysiące dokumentów  
i archiwaliów.

A jak najlepiej poruszać się między muzeami? Najwygodniejszym sposobem przemieszczania się po Warszawie jest transport publiczny: autobusy, tramwaje, metro i Szybka Kolej Miejska. Potwierdzają to badania – aż 80% turystów korzysta z komunikacji miejskiej. Popularnością cieszą się również rowery Veturilo. Od 1 maja ruszyły Warszawskie Linie Turystyczne, dzięki którym można odbyć podróż zabytkowym tramwajem, autobusem, promem lub statkiem wycieczkowym.

#mazowsze

Już jutro, 27 maja 2026 roku, w historycznym na Ziemi Dobrzyńskiej rozpocznie się niezwykłe wydarzenie. Do Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni zjedzie pięćdziesięciu pięciu wybitnie uzdolnionych młodych artystów z dziewiętnastu krajów i aż czterech kontynentów, by wziąć udział w 33. Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym dla Dzieci i Młodzieży. To nie przypadek, że ta prestiżowa rywalizacja nastoletnich geniuszy do szesnastego roku życia odbywa się właśnie tutaj. Ponad dwieście lat temu dokładnie tymi samymi ścieżkami biegał ich rówieśnik – nastoletni Frycek Chopin.

 

Kiedy myślimy o Fryderyku, najczęściej mamy przed oczami poważnego, melancholijnego artystę, który we fraku gra dla paryskich salonów. Zapominamy jednak, że zanim stał się ikoną romantyzmu, był po prostu chłopakiem pełnym energii, humoru i głowy otwartej na świat. Najlepszym tego dowodem są lata 1824 i 1825. To wtedy czternasto- i piętnastoletni Chopin spędził genialne wakacje na Ziemi Dobrzyńskiej i Kujawach. Uwolniony od rygorów warszawskiej szkoły, słuchał wiejskich kapel i bez pamięci zakochał się w lokalnym folklorze. Bez tych wakacji świat mógłby nigdy nie usłyszeć jego najpiękniejszych mazurków.

Szafarnia, czyli baza wypadowa młodego Frycka

Głównym centrum wakacyjnego dowodzenia Chopina była Szafarnia. Rodzina Chopinów przyjaźniła się z właścicielami tamtejszego majątku – Dziewanowskimi. Ojciec Fryderyka, Mikołaj, pracował tu kiedyś jako guwerner Jana Nepomucena (późniejszego ojca chrzestnego siostry Chopina, Ludwiki) oraz Juliusza Dziewanowskich. Syn Juliusza, Dominik – zwany przez kompozytora Domusiem – uczył się w Liceum Warszawskim, mieszkał na stancji u Chopinów i stał się najbliższym przyjacielem Fryderyka. Ich serdeczna relacja przetrwała lata, o czym po latach pisała siostra kompozytora, ciesząc się z narodzin kolejnych „Domusiątek”. Dominik zmarł w 1881 roku w Działyniu, pozostawiając córkę Cecylię. W Szafarni Fryderyk wreszcie poczuł, co to znaczy wolność. W liście do rodziców pisał zachwycony, że z łaski Bożej jest zdrów i czas mu najprzyjemniej schodzi, bo nie czyta ani nie pisze, ale gra, maluje, biega i używa świeżego powietrza.

Jeśli wybierzecie się dzisiaj do Szafarni, by zobaczyć modrzewiowy dworek, w którym nocował Chopin, spotka Was niespodzianka. Ówczesny budynek nie istnieje, ponieważ został rozebrany w 1910 roku ze względu na zły stan techniczny. Dzisiejszy piękny pałacyk, w którym mieści się Ośrodek Chopinowski i gdzie jutro rusza konkurs, powstał dopiero pod koniec dziewiętnastego wieku. Jedynym świadkiem tamtych dni jest skromna oficyna dworska oraz zabytkowy park, a w nim między innymi potężna Lipa Chopina i historyczna grusza.
 

„Kuryer Szafarski” – nastoletni Chopin jako naczelny satyryk

Żeby donosić rodzicom o tym, co dzieje się na wsi, Fryderyk założył własną gazetę zatytułowaną „Kuryer Szafarski”. Była to genialna parodia popularnego „Kuriera Warszawskiego”. Chopin pisał swoje artykuły na malutkich karteczkach, udając profesjonalnego dziennikarza i podpisując się francuskim anagramem swojego nazwiska: W. P. Pichon. Rolę cenzorki, która wyłapywała błędy ortograficzne i zbyt śmiałe żarty, pełniła panna Ludwika Dziewanowska.

Dzięki tej kronice wiemy, że na wakacjach działo się naprawdę sporo i nie brakowało tam zabawnych sytuacji. Pewnego dnia do dworku przywieziono nowego kota. Gdy ten uciekł z pokoju, w pogoń ruszyła za nim dozorczyni. Próbując przeskoczyć płot, straciła równowagę i, jak raportował młody kompozytor, brzdęknęła jak placek na ziemię. Innym razem kucharka Brygida tak zamaszyście wyrabiała ciasto, że wywaliła całą dzieżę z chlebem prosto na ziemię. W rubryce z wiadomościami zagranicznymi donoszono z pobliskiego Boru Bochenieckiego o ptaku kani, który bezczelnie zażarł kuropatwę. Chopin opisał też przygodę psa o imieniu Murzyn, który przyniósł upolowaną ptaszynę, co nastoletni redaktor uznał za idealny przykład zabójstwa bez fuzji i bez prochu.

Narodziny geniuszu przy wiejskiej basetli

Wakacje na Ziemi Dobrzyńskiej to nie były jednak tylko leniwe dni. To właśnie tutaj nastoletni Chopin po raz pierwszy zderzył się z autentyczną muzyką ludową. Podczas dożynek, zwanych okrężnem, w Obrowie i Szafarni młody muzyk nie tylko bawił się i tańczył, ale sam chwycił za basetlię i akompaniował wiejskiemu skrzypkowi.

Wielki wpływ na jego wyobraźnię miało też spotkanie w Nieszawie. Fryderyk usłyszał tam dziewczynę śpiewającą na płocie. Jej donośny głos tak go zachwycił, że żartobliwie nazwał ją Catalani, nawiązując do nazwiska słynnej ówczesnej primadonny. Przekupił ją trojakiem, żeby zaśpiewała mu ludowego mazurka o wilku, który frasuje się, bo nie ma żony. Innym razem, gdy grał w salonie swój utwór „Żydek”, przez okno zajrzał żydowski faktor Mosiek. Gdy usłyszał talent Fryderyka, stwierdził z uznaniem, że gdyby Pan Pichon chciał grać na weselach, zarobiłby co najmniej dziesięć talarów. Muzykologowie odkryli, że z tych improwizacji narodził się później słynny Mazurek As-dur. Słuchając dojrzałych mazurków Chopina, łatwo usłyszeć charakterystyczne, monotonne basowe brzmienia, które są echem wiejskich dud i kozłów, którymi zachwycał się na dobrzyńskich drogach.

Przyjaźń, klasztorne organy i toruńskie pierniki

Podróże Chopina po regionie były bardzo intensywne, a on sam regularnie odwiedzał okoliczne majątki. Często bywał w Sokołowie, gdzie znajdował się dom jego najbliższego przyjaciela, Jasia Białobłockiego. Jaś zmagał się z ciężką gruźlicą kości i to tutaj Chopin odwiedzał go, by podtrzymać go na duchu. Przy okazji podjadał też trochę leczniczego bulionu owsiano-jęczmiennego, który miał wzmocnić jego własne, dość wątłe zdrowie.

W tutejszym malowniczym klasztorze oo. Karmelitów w Oborach czternastoletni Fryderyk grał z kolei na kościelnych organach. To dowodzi, że już jako dzieciak był świetnym organistą, co ułatwiło mu później zdobycie prestiżowej posady w Warszawie. Z Oborami wiąże się też zabawna anegdota z gazety Fryderyka, ponieważ jeden ze służących, chcąc poprosić zakonników o pismo periodyczne, mocno się przejęzyczył i zażądał pisma hemoroidycznego. W 1825 roku Chopin zwiedził także Toruń. Choć oglądał miasto z zachwytem i podziwiał między innymi Krzywą Wieżę, to w liście do przyjaciela bez ogródek przyznał, że największe wrażenie zrobiły na nim słynne toruńskie pierniki.

Ruszaj szlakiem Chopina!

Dziś każdy z nas może poczuć się jak młody Fryderyk, ponieważ dziedzictwo jego podróży zostało uporządkowane w formie oficjalnego Kujawsko-Pomorskiego Szlaku Fryderyka Chopina. Do wyboru jest kilka tras, które idealnie nadają się na weekendową wycieczkę rowerową lub samochodową.

Trasa pierwsza, zwana Pętlą Dobrzyńską, ma osiemdziesiąt pięć kilometrów i prowadzi przez Golub-Dobrzyń, Szafarnię, Radomin, Obory, Kikół oraz Sokołowo. To idealny wybór, by objechać kluczowe majątki, w których bywał kompozytor. Trasa druga liczy dziewięćdziesiąt sześć kilometrów i łączy Toruń, Turzno, Golub-Dobrzyń oraz Obrowo, czyli spina piernikowe miasto z miejscem, gdzie Chopin osobiście spisywał pieśni dożynkowe. Dla miłośników pieszych wędrówek idealna będzie osiemnastokilometrowa trasa czwarta na odcinku z Ciechocina przez Dulnik, Golub-Dobrzyń i Białkowo aż do Szafarni, wykorzystująca między innymi urokliwy Szlak świętego Jakuba.

Odwiedzając współczesny Ośrodek Chopinowski w Szafarni, warto wiedzieć, że wstęp do parku jest bezpłatny, a bilet do pałacu kosztuje siedem złotych za bilet normalny i pięć złotych za bilet ulgowy. Będąc na miejscu, koniecznie wstąpcie do pałacowej kawiarni, ponieważ można tam spróbować niezwykłej, aromatycznej kawy żołędziowej, czyli dokładnie takiej, jaką w tym samym miejscu pijał sam Fryderyk Chopin.

Jak śledzić tegoroczny konkurs?

Jeśli chcecie na własne oczy zobaczyć, jak współczesna młodzież radzi sobie z dziedzictwem wielkiego kompozytora, warto zapisać sobie harmonogram najbliższych dni. W środę 27 maja o godzinie 18:30 odbędzie się Koncert Inauguracyjny w Kościele pod wezwaniem świętej Katarzyny w Golubiu-Dobrzyniu, gdzie z darmowym recitalem wystąpi włoski wirtuoz Leonardo Colafelice. Od czwartku do soboty, w godzinach od 9:00 do 19:00, w Sali Koncertowej Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni będą trwały otwarte przesłuchania konkursowe. Całość zwieńczy plenerowy Koncert Laureatów połączony z ogłoszeniem wyników, który rozpocznie się przed budynkiem ośrodka w niedzielę 31 maja o godzinie 12:00. Ponad dwieście lat później młodzieńcza energia Chopina na Ziemi Dobrzyńskiej wciąż pozostaje niesamowicie żywa.

Decyzję o rozpoczęciu pracy nad nową konstytucją ocenili Polacy w sondażu IBRiS. Jego wyniki opublikowała dzisiejsza (26 maja) „Rzeczpospolita”.

Większość jest przeciw

Ponad połowa ankietowanych – 50,7 proc. – uznała, że Polska nie potrzebuje nowej ustawy zasadniczej. Przy czym 28,5 proc. uważa, że zdecydowanie jej nie potrzebujemy, a 22,2 proc., że raczej nie potrzebujemy.

Po drugiej stronie są zwolennicy nowej konstytucji. Popiera ją 41,5 proc. respondentów. Przy czym 24,9 proc. badanych zdecydowanie popiera ten projekt, a 16,6 proc. uważa, że raczej jest potrzebna. 

Jedna grupa wyborców jest zdecydowanie na NIE

O wyborze opozycji decydowały priorytety polityczne ankietowanych. Co dobrze pokazują wyniki badania.

Otóż zmianę konstytucji popiera 71 proc. wyborców opozycji. Z kolei wśród wyborców rządzącej koalicji 74 proc. badanych jest przeciw. 

Nieco inny obraz dają odpowiedzi osób bez sprecyzowanych poglądów. W tej grupie 14 proc. chciałoby uchwalenia nowej konstytucji, ale 68 proc. uważa, że jest to niepotrzebne.

Zmiany zachodzą w całej Polsce

W 2025 roku – jak podał serwis Olsztyn.com.pl – na dwóch największych cmentarzach w Olsztynie odbyło się więcej pochówków urnowych niż w trumnach. Na 1625 pogrzebów, jakie się na nich odbyły, te pierwsze stanowiły 55 proc. 

Ten trend przybiera na sile w całej Polsce. Według serwisu, w dużych miastach kremacja staje się coraz powszechniejsza. W urnach chowa się obecnie od 60 do nawet 80 proc. zmarłych. 

Na drugim biegunie są regiony, w których bardzo silne jest przywiązanie do tradycji religijnych. Przykładem jest Białystok, gdzie pochówki urnowe to zaledwie 30 proc. wszystkich ceremonii. 

W ocenie Dariusza Dutkiewicza – wiąże się to m.in. z postępującymi zmianami kulturowymi, w tym laicyzacją społeczeństwa i upowszechnianiem się tzw. pochówków ekologicznych.

Nie tylko powody ekonomiczne

Rosnąca popularność pochówków urnowych (kremacji) wynika głównie z niższych kosztów, krótszego czasu oczekiwania na wolne miejsce na cmentarzu oraz problemu braku przestrzeni na tradycyjne groby. 

Pogrzeb z urną jest często bardziej przystępny cenowo, zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów pochówku. Nawet pomoc państwa nie nadąża za tymi wydatkami – bo choć na początku 2026 roku wzrósł zasiłek pogrzebowy, to kwota świadczenia wciąż nie pokrywa pełnych kosztów ceremonii.

– O ile sama ceremonia pogrzebu z kremacją nie musi być tańsza od tradycyjnej, to już dużo mniej kosztuje sam pochówek na cmentarzu. W przypadku istniejącego grobu można w nim pochować tyle urn, na ile pozwala jego kubatura. Tańsze jest również wykupienie grobu urnowego niż tradycyjnego – wylicz cytowany przez powiempolsce.pl szef Instytutu Branży Pogrzebowej i Cmentarnej.

Kolejny problem jest taki, że cmentarze w wielu miastach bardzo szybko się zapełniają. Urny zajmują znacznie mniej miejsca, dlatego często chowa się je w kolumbariach lub dociera do istniejącego już grobu rodzinnego, gdzie nie ma fizycznej przestrzeni na kolejną trumnę.

Wreszcie pogrzeb urnowy cechuje się często minimalistyczną oprawą, która coraz bardziej odpowiada wielu rodzinom.

Dla mieszkańców ziemi dobrzyńskiej i rypińskiej miniona niedziela zapisze się na kartach historii. Biskup płocki Szymon Stułkowski dokonał uroczystej koronacji obrazu Świętej Rodziny, zdobiącego ołtarz główny drewnianej kaplicy w Studziance.

Wydarzenie to miało wymiar głęboko symboliczny i stanowiło zwieńczenie wieloletnich starań lokalnej społeczności oraz proboszcza parafii św. Anny w Żałem, ks. Dariusza Załęckiego. Nowe, ufundowane z darów wiernych korony i srebrne sukienki zostały nałożone na wizerunek dokładnie 46 lat po bolesnej stracie. W kwietniu 1980 roku świątynia została bowiem brutalnie okradziona i splądrowana przez nieznanych sprawców, którzy pozbawili historyczne płótno bezcennych wotów.

Uroczystość zgromadziła rzesze pielgrzymów, poczty sztandarowe Ochotniczych Straży Pożarnych oraz przedstawicieli władz samorządowych. Duchowym przygotowaniem do tego aktu były Misje Święte, prowadzone od 16 maja przez ojców bernardynów ze Skępego. Święto miało też swój wyjątkowy, lokalny koloryt - o tradycyjną oprawę gastronomiczną odpustu zadbały koła gospodyń wiejskich, udowadniając, że dawne tradycje potrafią wciąż jednoczyć i ożywiać region.

Trzysta lat historii na leśnym wzgórzu

Choć tradycja leczniczych właściwości wody z tutejszego źródła (szczególnie przy dolegliwościach oczu) sięga XVI wieku, sercem sanktuarium jest drewniana kaplica pw. św. Jakuba - najstarszy zabytek gminy Brzuze.

Wzniesiona na kamiennej podmurówce w 1704 roku z fundacji Jana Działokowskiego, zachwyca unikalną konstrukcją zrębową, trójbocznie zamkniętym prezbiterium oraz sześciokątną wieżyczką zwieńczoną baniastym hełmem. Wewnątrz kryje neobarokowy ołtarz z 1905 roku, w którym umieszczono precyzyjną kopię osiemnastowiecznego obrazu Świętej Rodziny przy posiłku.
 

U stóp wzgórza wznosi się drugi kluczowy obiekt kompleksu - dwukondygnacyjna, neogotycka kaplica „Kalwaria” z 1907 roku, wybudowana z surowej czerwonej cegły przez ks. Franciszka Borysowicza. Na jej parterze znajduje się ocembrowana studnia z cudowną wodą, a piętro mieści figurę Matki Bożej oraz cenny, barokowy krucyfiks z XVIII wieku.
 

Kalendarium najważniejszych wydarzeń w Studziance:

• 1704 - Budowa drewnianej kaplicy z fundacji Jana Działokowskiego.
• 1719 - Pierwsza oficjalna wizytacja biskupia wzmiankująca leśną kaplicę.
• 1725 - Obecność trzech pustelników żyjących według surowej reguły ascezy.
• 1753 - Oficjalne zatwierdzenie kultu i doznawanych łask przez biskupa Andrzeja Stanisława Kostkę Załuskiego.
• 1842 - Pierwsza kompleksowa renowacja kaplicy i ułożenie blaszanego dachu.
• 1907 - Budowa murowanej kaplicy „Kalwaria” nad ujęciem źródła.
• 1980 - Świętokradztwo, kradzież srebrnych sukienek i koron.
• 2026 - Rekonstrukcja wotów i uroczysta koronacja obrazu przez bpa Szymona Stułkowskiego.

Czy wiesz, że? 

W XVIII wieku przy kaplicy funkcjonowała prężna pustelnia. Akta diecezjalne obalają popularny mit: eremici nie gnieździli się razem w przykościelnej kanciapie. Podlegali bezpośrednio biskupowi płockiemu, mieszkali w osobnych celach i musieli utrzymywać się samodzielnie z zielarstwa, uprawy ogródków oraz jałmużny.

Cień wielkiej historii: Dramat generała Padlewskiego

Studzianka to nie tylko przestrzeń intymnego kultu, ale też świadek dramatycznych wydarzeń narodowowyzwoleńczych. To właśnie to ustronne położenie stało się pułapką dla jednego z bohaterów powstania styczniowego.

22 kwietnia 1863 roku drogą między Borzyminem a Studzianką jechał powóz, w którym pod fałszywym nazwiskiem „Zenon Poliński” podróżował generał Zygmunt Padlewski, wojenny naczelnik województwa płockiego. Zmierzał w te rejony, by przejąć dowództwo nad ochotnikami napływającymi z Pomorza.

Niestety, nieliczny orszak został zaskoczony i otoczony przez rosyjski patrol. Podczas szczegółowej rewizji bagażu Rosjanie odnaleźli broń, powstańczą kasę oraz oficjalne dokumenty z pieczęciami Rządu Narodowego. To przesądziło o losie generała. Padlewski został przewieziony do Płocka i po procesie przed sądem wojskowym rozstrzelany 15 maja 1863 roku.

Uwaga na mapie! Nie pomyl rypińskiej Studzianki

Dziennikarze i turyści planujący podróż powinni zachować czujność. W Polsce znajduje się kilka miejsc o tej samej nazwie, które również słyną z kultu religijnego i cudownych źródełek. Aby uniknąć rażących błędów, warto pamiętać o różnicach:

Kiedy warto odwiedzić sanktuarium?

Sanktuarium w Studziance na stałe zapisało się w polskiej literaturze i opracowaniach historycznych. Oskar Kolberg w swoim monumentalnym dziele Mazowsze opisywał je jako leśne ustronie słynące z cudownego źródła skutecznego przy dolegliwościach okulistycznych. Bogatą i rzetelną faktografię tego miejsca udokumentował również wybitny historyk-regionalista i kapelan Wojska Polskiego, ks. Czesław Lissowski, który w 1933 roku wydał osobną, unikatową monografię poświęconą dziejom Studzianki. (https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/edition/3490/content)

Dzisiejsze życie liturgiczne tętni tu przede wszystkim podczas dwóch głównych odpustów:

1. Odpust Zesłania Ducha Świętego (Zielone Świątki) - święto ruchome (maj/czerwiec). Uroczystości trwają dwa dni (niedziela i poniedziałek), a Msze święte odprawiane są o godz. 10:00, 12:00 i 17:00. To wtedy można podziwiać tradycyjne umajenie obejść gałązkami brzozowymi i odwiedzić regionalne stragany.
2. Odpust św. Jakuba Apostoła - obchodzony w niedzielę najbliższą 25 lipca (Msze o godz. 10:00, 12:00 i 17:00), gromadzący rzesze piechurów zmierzających europejskim szlakiem jakubowym (Camino Polaco).

W sezonie letnim (lipiec-sierpień) niedzielna Msza święta poranna odbywa się regularnie o godz. 7:30. Z kolei w Wielki Piątek organizowana jest tutaj spektakularna, plenerowa Droga Krzyżowa, która na stałe wpisała się w tradycję kulturową powiatu rypińskiego.

Podsumowanie

Sanktuarium w Studziance to miejsce wyjątkowe, w którym wielka historia Polski przeplata się z lokalną duchowością i setkami lat tradycji. Odzyskanie przez obraz Świętej Rodziny królewskich koron to nie tylko akt religijny, ale symboliczne zamknięcie bolesnego rozdziału kradzieży sprzed pół wieku. Dzięki staraniom lokalnej społeczności i parafii, to leśne wzgórze pozostaje żywym pomnikiem tożsamości ziemi dobrzyńskiej - miejscem, które mimo upływu czasu i dziejowych burz, nieustannie emanuje spokojem i odzyskanym blaskiem.

Oznacza to – oprócz formalności – nowe opłaty i konieczność pilnowania terminów.

Według roczników, regionów albo dat wydania dokumentów

Ministerstwo Infrastruktury – jak podaje auto.dziennik.pl – potwierdziło harmonogram wymiany bezterminowych dokumentów wydanych przed 19 stycznia 2013 roku. Chce ją rozłożyć na kilka lat, żeby urzędów mają nie zalały długie kolejki. 

Szczegółowy harmonogram – np. według roczników, regionów albo dat wydania dokumentów – ma zostać określony w rozporządzeniu ministra infrastruktury. Resort już pracuje nad takim podziałem.

Rozpisanie tego procesu na terminy pozwoli kierowcom, którzy nie chcą czekać na wyznaczony termin, wcześniej złożyć wniosek o wymianę prawa jazdy.

Obowiązkowa wymiana prawa jazdy rozpocznie się 19 stycznia 2028 roku i potrwa do 18 stycznia 2033 roku. Kierowcy nie stracą swoich uprawnień. Zmieni się tylko dokument, który potem trzeba będzie odnowić. 

W pierwszej kolejności dokumenty musi wymienić 15 mln osób.

Nowy dokument będzie ważny maksymalnie przez 15 lat

Nowe prawa jazdy będą wydawane na określony czas zgodnie z unijnymi przepisami. Dokument prawa jazdy dla kategorii B będzie ważny maksymalnie przez 15 lat, natomiast dla części kierowców zawodowych okres ten może być krótszy. Wymiana dokumentu nie będzie oznaczała ponownego egzaminu. 

Żaby wymienić dokument trzeba będzie wypełnić odpowiedni formularz w urzędzie miasta lub gminy i dołączyć do niego aktualną fotografię, kserokopię dotychczasowego dokumentu i przedstawić dowód osobisty.

Dodatkowe formalności pojawią się wtedy, gdy już wcześniej zostały wpisane ograniczenia zdrowotne. W takich sytuacjach potrzebne mogą być badania lekarskie. 

Nowy dokument trzeba wyrobić także po zmianie nazwiska, zgubieniu prawa jazdy lub jego zniszczeniu.

Koszt to 100 złotych. Od pierwszej połowy tego roku wzrośnie do 115,50 zł. 

Na razie jednak piątek między Bożym Ciałem a wolną sobotą to zwykły dzień roboczy. Oznacza to, że jeśli nie dogadamy się z pracodawcą w sprawie dnia wolnego, długi weekend będzie poza naszym zasięgiem. 

Chociaż nie można wykluczyć, że za jakiś czas będzie inaczej.

W wielu firmach i urzędach frekwencja jest wtedy niska

Otóż do Kancelarii Prezydenta wpłynęła petycja dotycząca rozszerzenia katalogu dni ustawowo wolnych od pracy. Jednym z postulatów jest ustanowienie wolnego piątku po Bożym Ciele, który w tym roku przypada 5 czerwca. 

Dzięki temu wszyscy pracownicy mieliby zagwarantowane cztery dni wolne – od czwartku do niedzieli – i nikt nie musiałby brać urlopu wypoczynkowego.

Autor petycji argumentuje, że Boże Ciało zawsze wypada w czwartek. Dlatego wielu pracowników bierze urlop na piątek, aby uzyskać czterodniowy weekend. Przekonują, że i tak w wielu firmach i urzędach frekwencja jest wtedy niska. 

Petycja zawiera także postulat, aby ustawowo wolne były też:

• Wielki Czwartek,
• Wielki Piątek,
• 2 maja,
• piątek po Bożym Ciele,
• 2 listopada (Dzień Zaduszny),
• 31 grudnia (sylwester). 

Na razie prezydent nie odniósł się jeszcze do tej propozycji. A zatem ci, którzy chcą mieć czerwcówkę, muszą wykorzystać dzień urlopu wypoczynkowego. 

Jak chcemy spędzić czerwcówkę 2026?

A jak Polki i Polacy planują spędzić czerwcówkę 2026? Zapytali ich o to ankieterzy SW Research na zlecenie „Wprost”.

Aż 47,7 proc. badanych zadeklarowało, że nie zamierza ruszać się z domów. 24,5 proc. jeszcze nie podjęło decyzji w tej sprawie.

10,2 proc. respondentów wybiera się w polskie góry, 8,7 proc. nad morze, a 6,1 proc. na zagraniczną wycieczkę.

2,7 proc. wskazało jeszcze jeden kierunek: działka rekreacyjna. 

Przejazd przez Polskę był transmitowany na żywo w internecie. Widzowie mogli śledzić trasę, wspierać Łatwoganga komentarzami, ale przede wszystkim wpłacać pieniądze na leczenie chłopca. Początkowo celem było zebranie brakujących 12 mln zł na terapię genową dla Maksa. Koszt leczenia w Stanach Zjednoczonych szacowany jest na około 15 mln zł.

Ponad 668 kilometrów i zbiórka na żywo

Trasa z Zakopanego do Gdańska liczyła ponad 668 kilometrów. Łatwogang ruszył w drogę rowerem, a cała wyprawa od początku była pomyślana jako internetowe wydarzenie charytatywne. Im dalej był od startu, tym większy zasięg zyskiwała akcja.

Wpłaty rosły z godziny na godzinę. Jeszcze w sobotę wieczorem, po ponad dobie jazdy i pokonaniu kilkuset kilometrów, licznik zbiórki przekroczył 9 mln zł. W niedzielę rano udało się osiągnąć główny cel – 12 mln zł dla Maksa. Stało się to około godz. 9, gdy Łatwogang zatrzymał się na stacji paliw w Toruniu.

Najpierw Maks, potem Adaś i Wojtuś

Po zebraniu pieniędzy dla Maksa akcja nie została zakończona. Łatwogang zdecydował, że dalsze wpłaty będą przekierowywane na pomoc kolejnym dzieciom chorującym na DMD.

Następnym celem była zbiórka dla 4-letniego Adasia. Chłopcu brakowało 3,5 mln zł do terapii genowej w USA. Także tę kwotę udało się zebrać jeszcze w trakcie trwania rowerowej wyprawy. Później wsparcie skierowano na kolejne chore dziecko – Wojtusia.

Transmisję cały czas śledziły tysiące osób, a każda kolejna wpłata przybliżała następne rodziny do leczenia, na które samodzielnie nie byłyby w stanie zebrać pieniędzy.

Zmęczenie, odwodnienie i zmiana planów

Łatwogang początkowo zapowiadał, że jeśli uda się zebrać pieniądze przed dotarciem do Gdańska, po odpoczynku ruszy rowerem w drogę powrotną do Zakopanego. Plany musiały jednak zostać zmienione.

Podczas trasy twórca mówił o narastającym zmęczeniu, problemach zdrowotnych i odwodnieniu. Ostatecznie zdecydował, że najważniejsze będzie ukończenie przejazdu do Gdańska. Sama droga była dużym wysiłkiem fizycznym, ale też emocjonalnym – przez cały czas towarzyszyła jej świadomość, że od skali internetowej mobilizacji zależy realna szansa na leczenie dzieci.

Finał w Gdańsku po ponad 50 godzinach

W niedzielę wieczorem Łatwogang dotarł do Gdańska. Na miejscu czekali na niego widzowie i osoby wspierające akcję. Finał przejazdu był symbolicznym zakończeniem wyprawy, która przez kilkadziesiąt godzin angażowała internautów z całej Polski.

Przejazd trwał ponad 50 godzin. W tym czasie udało się zebrać środki nie tylko dla Maksa, ale również dla kolejnych dzieci potrzebujących kosztownej terapii. To sprawiło, że rowerowa trasa z Zakopanego nad morze stała się jedną z najgłośniejszych internetowych akcji charytatywnych ostatnich dni. 

Przypomnijmy, że Piotr 26 kwietnia, czyli niespełna miesiąc temu zakończył swój 9-dniowy stream, podczas którego zebrał ponad 282 miliony złotych!

Walka z czasem przy DMD

Dystrofia mięśniowa Duchenne’a to ciężka choroba genetyczna, która prowadzi do postępującego zaniku mięśni. Choroba z czasem odbiera dzieciom sprawność, wpływa również na mięśnie odpowiedzialne za oddychanie i pracę serca.

Dlatego przy takich zbiórkach ogromne znaczenie ma czas. Terapia genowa, na którą zbierane są pieniądze, jest bardzo kosztowna i dostępna za granicą. Rodziny chorych dzieci często muszą zebrać miliony złotych w krótkim czasie, zanim stan dziecka uniemożliwi podanie leczenia.

Akcja, która pokazała siłę internetu

Akcja Łatwoganga znów pokazała, że internetowa społeczność może w ciągu kilkudziesięciu godzin zamienić emocje, komentarze i udostępnienia w konkretną pomoc. Wyprawa rowerowa z Zakopanego do Gdańska nie była tylko sportowym wyzwaniem. Stała się narzędziem nagłośnienia dramatycznej walki rodzin dzieci z DMD.

Najważniejsze w tej historii nie są same liczby, choć te robią ogromne wrażenie. Najważniejsze jest to, że tysiące osób, oglądając transmisję na żywo, realnie włączyły się w walkę o zdrowie dzieci. Przejazd Łatwoganga pokazał, że dobrze poprowadzona internetowa mobilizacja może w bardzo krótkim czasie przynieść pomoc wartą miliony złotych.

Zbiórki nie są jeszcze zakończone!

Choć Piotr dojechał do Gdańska i w końcu może odpocząć, to zbiórki nie są zamknięte. Nadal zbierane są pieniądze dla Wojtusia:

https://www.siepomaga.pl/latwogang

https://zrzutka.pl/maks?fbclid=IwY2xjawR73aJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFNUkZJWmxWMThoaUFOMHBYc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHi5_ul09Ex3VbzCDd466jOf9vpo-6JfjkNFp3j5SDMVrOu_L9T70HxqMgw-i_aem_PGdsEO_5PJa4RkIJIaNkVw

Tym razem nie będzie siedział przed kamerą przez kilka dni. Wsiądzie na rower i ruszy w Polskę.

Leczenie ma kosztować około 15 mln zł. Brakuje jeszcze 12 mln

Start wyprawy zaplanowano na piątek 22 maja o godz. 16. Łatwogang ma wyruszyć z Zakopanego i jechać do Gdańska. Całość ma być transmitowana w internecie, a głównym celem akcji będzie zebranie pieniędzy na terapię genową dla 8-letniego Maksa Tockiego. 

Chłopiec choruje na dystrofię mięśniową Duchenne’a, czyli ciężką, postępującą chorobę genetyczną. Leczenie w Stanach Zjednoczonych ma kosztować około 15 mln zł. Według informacji podawanych przy zapowiedzi akcji wciąż brakuje około 12 mln zł.

W opublikowanym nagraniu Łatwogang tłumaczy, że chce przejechać całą Polskę rowerem, a wszystko ma odbywać się na żywo. W trakcie transmisji internauci będą mogli wpłacać pieniądze na leczenie Maksa. 

Streamer zapowiedział też dodatkowe wyzwanie: jeżeli pełną brakującą kwotę uda się zebrać jeszcze przed dotarciem do Gdańska, po krótkim odpoczynku ma ruszyć rowerem w drogę powrotną – z Gdańska do Zakopanego.

Ten sam twórca, który poruszył Polskę podczas streamu dla Cancer Fighters

Łatwogang stał się w ostatnich tygodniach jednym z symboli internetowej mobilizacji w celu pomagania. W kwietniu zorganizował 9-dniowy stream charytatywny na rzecz Fundacji Cancer Fighters, wspierającej dzieci chorujące na nowotwory. Akcja rozpoczęła się 17 kwietnia i zakończyła 26 kwietnia wieczorem. 

Według agencji Reuters, zbiórka przyniosła ponad 250 mln zł i ponad trzykrotnie pobiła wcześniejszy światowy rekord livestreamowej akcji charytatywnej. W kulminacyjnym momencie transmisję miało oglądać około 1,4 mln osób jednocześnie.

Tamta akcja pokazała, że społeczność internetowa potrafi w krótkim czasie zebrać ogromne środki, jeżeli za zbiórką stoi autentyczna historia, prosty przekaz i zaangażowanie tysięcy ludzi. Teraz Łatwogang próbuje powtórzyć ten efekt – ale w zupełnie innej formule. Zamiast wielodniowego siedzenia przed kamerą będzie fizyczny wysiłek, trasa przez kraj i relacja na żywo z każdego etapu.

Internet znów ma szansę pokazać siłę

Akcja Łatwoganga ma nie tylko zebrać brakujące miliony, ale też nagłośnić historię Maksa i problem dzieci zmagających się z ciężkimi chorobami genetycznymi. Po sukcesie streamu dla Cancer Fighters oczekiwania są ogromne, ale równie ogromny jest cel – 12 mln zł brakujących do leczenia chłopca.

Jeżeli społeczność internetowa ponownie odpowie tak, jak w kwietniu, rowerowa wyprawa z Zakopanego do Gdańska może stać się nie tylko sportowym wyzwaniem, ale kolejnym przykładem tego, jak wielką siłę ma wspólne działanie.