Fundacja Nicolaus Copernicus od blisko dwóch lat realizuje jeden z najbardziej ambitnych i jednocześnie najbardziej wymagających projektów badawczych ostatnich lat – „Copernicus 2043”. Jego celem jest rozwikłanie jednej z najważniejszych zagadek związanych z dziedzictwem Mikołaja Kopernika: ostateczne potwierdzenie autentyczności jego szczątków poprzez badania genetyczne.
Kluczem do tego przedsięwzięcia jest odnalezienie szczątków biskupa Łukasza Watzenrodego – wuja astronoma – którego materiał DNA mógłby zostać porównany z przypisywanymi Kopernikowi szczątkami. Choć wcześniejsze badania wskazywały na wysokie prawdopodobieństwo identyfikacji, część środowiska naukowego nadal zachowuje ostrożność, wskazując na potrzebę jednoznacznego potwierdzenia.
Badania prowadzone są w wyjątkowym miejscu – w obrębie Bazyliki Archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja Apostoła we Fromborku. To właśnie tam, we współpracy z archeologami, Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Olsztynie, Archidiecezją Warmińską oraz Parafią Archikatedralną we Fromborku, prowadzone są kompleksowe prace archeologiczne. Projekt wspierany oraz finansowany jest przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu Nauka Dla Społeczeństwa.
Dotychczasowe działania objęły miejsca wskazywane w publikacjach naukowych z ostatnich lat oraz miejsc wytypowanych po kwerendach i wcześniejszych badaniach Fundacji jako potencjalne lokalizacje pochówku biskupa Watzenrodego. Jednak wyniki okazały się zaskakujące – w przebadanych przestrzeniach nie odnaleziono ani starszych pochówków, ani grobów biskupich.
– To niezwykle ważny projekt, nie tylko dla świata nauki, ale również dla naszego dziedzictwa kulturowego. Dążymy do tego, by raz na zawsze rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące miejsca spoczynku Mikołaja Kopernika – podkreśla Robert Szaj z Fundacji Nicolaus Copernicus, pomysłodawca i szef projektu.
Dziś projekt wchodzi w najbardziej wymagającą fazę. Zespół badawczy stanął przed koniecznością podjęcia trudnych decyzji, ponieważ dotychczasowe hipotezy nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
– Znajdujemy się w bardzo wymagającym momencie. Można powiedzieć, że doszliśmy do pewnego rodzaju ślepej uliczki. Dlatego musimy zdecydować się na weryfikację kolejnej hipotezy – przebadanie wielkiej krypty kanonickiej – mówi przedstawiciel Fundacji.
Krypta ta jest miejscem szczególnym – znajduje się w niej ponad sto pochówków, a jej struktura przez lata uległa znacznym zniszczeniom. Wiele trumien jest zawalonych, a ich zawartość pozostaje nieznana.
– Nie wiemy, co znajduje się pod tymi warstwami. To ogromne wyzwanie logistyczne, konserwatorskie i badawcze. Ale jednocześnie jest to być może nasza ostatnia realna szansa na odnalezienie śladów pochówku biskupa Watzenrodego – dodaje.
Projekt „Copernicus 2043” pokazuje, jak trudne i wieloetapowe mogą być współczesne badania historyczne i archeologiczne. To także przykład determinacji w dążeniu do prawdy, nawet gdy droga prowadzi przez niepewność i konieczność weryfikacji kolejnych, coraz trudniejszych hipotez.
Jeśli zakończy się sukcesem, może przynieść przełom nie tylko w badaniach nad życiem i śmiercią Kopernika, ale również w sposobie, w jaki nauka potwierdza tożsamość postaci historycznych.
Napisz komentarz
Komentarze